Orta Asya'da beş ülkeyi bağlayacak 5 milyar dolarlık gaz projesi gündemde

Taşkent'te düzenlenen ikinci Orta Asya Petrol ve Gaz Forumu'nda, beş Orta Asya ülkesini birbirine bağlaması planlanan 'Orta Asya Gaz Halkası' projesi ele alındı. Proje kapsamında, 3 bin kilometreden uzun yeni ve modernize edilmiş boru hatlarının inşa edilmesi öngörülüyor. Toplam 5 milyar dolarlık altyapı yatırımının 2 milyar dolarının yeni hatlara, 3 milyar dolarının ise mevcut altyapının modernizasyonu ve dijitalleştirilmesine ayrılması planlanıyor.

Enerji uzmanı Askar Ismailov, ağın yıllık yaklaşık 20 milyar metreküp doğal gaz taşıma kapasitesine ulaşabileceğini belirtti. Proje, bölgedeki üretim ve tüketim dengesizliklerini gidermeyi amaçlıyor. Rezerv sahibi Türkmenistan'ın yeni pazarlara erişmesi, gaz ithalatına bağımlı Kırgızistan ve Tacikistan'ın ise alternatif tedarik imkanlarına kavuşması hedefleniyor. PetroCouncil Kazakhstan Başkanı Assylbek Jakiyev, boru hatlarının ters yönde gaz akışına imkan tanımasının, kış aylarındaki artan talebi karşılamaya yardımcı olabileceğini ifade etti.

Projenin hayata geçirilmesi için finansman modelinin netleşmesi, gaz tedarik miktarları, transit kuralları ve işletme anlaşmalarının yapılması gerekiyor. Özbekistan'ın ulusal petrol ve gaz şirketi Uzbekneftegaz'ın projeye ilgi gösterdiği ve Çin ile Orta Doğu kaynaklı olası yatırımcılarla görüşmelerin sürdüğü bildirildi. Ancak beş ülkeyi kapsayan nihai bir anlaşma, kesin finansman modeli veya inşaat takvimi henüz açıklanmadı.

Özbekistan'da doğal gaz üretimi, Ocak-Ağustos 2026 döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16,3 azalarak 24,2 milyar metreküpe geriledi. Forumda ayrıca Azerbaycan ve Avrupa arasındaki enerji bağlantıları da görüşüldü. Azerbaycan'ın Güney Gaz Koridoru üzerinden Avrupa Birliği ülkelerine yaptığı doğal gaz sevkiyatının 2025 yılında 12,5 milyar metreküpe ulaştığı kaydedildi.