Hubble teleskobu Satürn'ün güney kutbunda 10 kenarlı bulut dalgası saptadı

NASA'nın Hubble Uzay Teleskobu, Satürn'ün güney kutbunu çevreleyen ve 'dekagon' olarak tanımlanan 10 kenarlı devasa bir bulut dalgası ile atmosferik rüzgar düzeni tespit etti. Hubble'ın Dış Gezegen Atmosferleri Mirası (OPAL) programı kapsamında elde edilen verilerle yapılan araştırmada, bu oluşumun gezegenin güney yarım küresinde şimdiye kadar gözlemlenen ilk düzenli jet akıntısı modeli olduğu belirtildi.

Science Advances dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, bulut yapısının 2023 yılından itibaren oluşmaya başladığı anlaşıldı. İspanya'daki Bask Üniversitesi'nden araştırmacı Agustín Sánchez-Lavega ve amatör astronomlar tarafından yer tabanlı teleskoplarla fark edilen bulut dalgası, Hubble'ın yüksek çözünürlüklü görüntüleriyle kesinlik kazandı. Yapının çevre uzunluğunun yaklaşık 167 bin 820 kilometreye ulaştığı ve her bir kenarının yaklaşık 16 bin 780 kilometre uzunluğunda olduğu hesaplandı.

Bilim insanları, bu yeni ongen yapının Satürn'ün kuzey kutbundaki 40 yılı aşkın süredir varlığını koruyan ünlü altıgen bulut düzeniyle benzerlik taşıdığını ancak farklı özellikler gösterdiğini vurguladı. NASA'nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi'nden araştırmacı Amy Simon, kuzeydeki altıgen yapının sabit kaldığını, ancak güneydeki bu yeni bulut dalgasının giderek güçlendiğini ifade etti.

İndyturk'ün aktardığı bilgilere göre, Satürn'ün eksen eğikliği nedeniyle güney kutup bölgesi 2012 ile 2023 yılları arasında Dünya'dan gözlemlenemediği için bu fenomenin daha önce fark edilmediği düşünülüyor. Araştırmacılar, bulut yapısının yalnızca yüzeyde kalmayıp dikey olarak atmosferin birden fazla katmanına yayıldığını tespit etti.

Çalışmanın başyazarı Agustín Sánchez-Lavega, bu sıradışı atmosferik olayın meteoroloji anlayışını derinleştirdiğini belirtti. Hubble verilerinin yanı sıra yer tabanlı gözlemlerin birleştirilmesiyle elde edilen bulgular, gezegenin atmosferik dinamikleri hakkında yeni soruların ortaya çıkmasına neden oldu.