Sigara satışında QR kodlu elektronik yaş doğrulama sistemine geçiliyor

Sağlık Bakanlığı ile AK Parti Grup Başkanlığı tarafından hazırlanan yeni kanun teklifi taslağına göre, tütün ürünlerinin satışında 18 yaş sınırının denetlenmesi için elektronik bir sistem kurulması planlanıyor. Japonya ve Güney Kore'deki uygulamalar örnek alınarak tasarlanan modelde, satış noktalarında yaş kontrolü dijital altyapı üzerinden gerçekleştirilecek.

Sistemin işleyişine dair hazırlanan taslakta, satış esnasında kamu otoritesi tarafından oluşturulan QR kodun alıcının cep telefonuyla okutulacağı belirtiliyor. Okutma işlemi sonucunda sistem, kişinin T.C. kimlik numarasıyla eşleşerek yalnızca 18 yaş sınırının aşılıp aşılmadığını doğrulayacak. Bu yöntemle, satıcının müşterinin adı, soyadı veya tam yaşı gibi kişisel verilerine erişimi engellenerek mahremiyetin korunması hedefleniyor.

Düzenlemenin kapsamına market, büfe ve bakkal gibi fiziksel satış noktalarının yanı sıra internet üzerinden yapılan satışların da dahil edilmesi değerlendiriliyor. Ayrıca sistemin, kişilerin günlük olarak satın alabileceği tütün ürünü miktarını denetlemesine de imkan tanıması öngörülüyor. Elektronik sisteme ilişkin usul ve esasların, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın görüşü alınarak Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenmesi planlanıyor.

Kanun teklifi taslağında, 2017 yılında yapılan Küresel Gençlik Tütün Araştırması'na dayandırılan verilere yer verildi. Söz konusu araştırmada, 13-15 yaş grubundaki sigara kullanan öğrencilerin yüzde 73,3'ünün 18 yaşını doldurmamış olmalarına rağmen market ve bakkal gibi yerlerden kolayca sigara temin edebildiği ifade ediliyor.

Yeni elektronik yaş doğrulama sisteminin geliştirilerek bir yıl içinde uygulamaya alınması tahmin ediliyor. Düzenleme kapsamında, fiziksel satış noktalarındaki mevcut kimlik kontrolü süreçlerinin tamamen dijitalleşmesi ve satış personeline yalnızca yaş uygunluğuna dair dijital bir onay gösterilmesi hedefleniyor.