TİHEK, ÖSYM'nin görme engelli adaylara yönelik ek süre uygulamasını ayrımcılık saydı

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi'nin (ÖSYM) görme engelli adaylara yönelik sınav uygulamalarını inceleyerek, sınav türlerine göre farklılaştırılmayan ek süre uygulamasını engellilik temelinde ayrımcılık yasağının ihlali olarak değerlendirdi. Kurul, makul düzenleme yapma yükümlülüğüne aykırı hareket edildiği gerekçesiyle ÖSYM Başkanlığına 40 bin lira idari para cezası uygulanmasına karar verdi.

Süreç, yüzde 80 görme kaybı bulunan bir adayın, YDS, YÖKDİL ve ALES sınavlarında kendisine verilen 14 punto soru kitapçığı ve 30 dakikalık ek sürenin yetersiz olduğunu belirterek Kuruma başvurmasıyla başladı. Aday, EKPSS'de sınav süresinin yüzde 50'si kadar ek süre verilmesi sayesinde soruları zamanında okuyabildiğini ifade ederek, diğer sınavlarda da benzer bir oran ve daha büyük punto kullanımı talep etti.

İnceleme kapsamında görüşüne başvurulan ÖSYM, engelli ve özel durumu olan adaylar için eşitliği sağlamaya yönelik uygulamalar yürüttüğünü belirtti. Kurum, EKPSS'deki yüzde 50 ek sürenin bilimsel değerlendirmeler ve uzman görüşleri doğrultusunda belirlendiğini, 16 ve 18 punto kitapçıkların ise yalnızca bu sınavda kullanıldığını savundu. ÖSYM, diğer sınavlarda içerik, metin uzunluğu ve görsel unsurlar nedeniyle daha büyük punto kullanımının teknik olarak mümkün olmadığını ileri sürdü.

TİHEK, sınavların türü, soru içeriği ve süresi farklı olmasına rağmen görme engelli adaylara standart olarak 30 dakika ek süre verilmesini inceledi. Ek sürenin engelli adayların diğer adaylarla eşit koşullarda yarışabilmesi için bir 'telafi süresi' niteliği taşıdığını vurgulayan Kurul, her sınavın özelliklerine göre ayrı değerlendirme yapılmamasının ayrımcılık teşkil ettiğine hükmetti. Kurul ayrıca, soru kitapçıklarındaki punto büyüklüğüne ilişkin iddialarda bir ihlal bulunmadığına karar verdi.