Trump Suudi Arabistan ile nükleer anlaşmayı Kongre'ye sundu

ABD Başkanı Donald Trump, Suudi Arabistan ile sivil nükleer teknoloji ihracatını ve nükleer altyapı geliştirmeyi öngören 30 yıllık iş birliği anlaşmasını değerlendirilmek üzere Kongre'ye iletti. Pazartesi günü Kongre liderlerine gönderilen anlaşmanın, ilgili komitelere çarşamba günü sunulması bekleniyor. Kongre'nin anlaşmayı incelemek için 90 günlük süresi bulunuyor.

Reuters'a konuşan ve kimliğini açıklanmasını istemeyen bir ABD'li yetkili, Trump'ın anlaşmanın ancak Suudi Arabistan'ın İbrahim Anlaşmaları'na katılması durumunda ilerleyeceği yönündeki tutumunu koruduğunu ifade etti. İbrahim Anlaşmaları; 2020 ve 2021 yıllarında Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Fas ve Sudan ile İsrail arasında ABD arabuluculuğunda imzalanmıştı. Suudi Arabistan ise İsrail'i tanımadan önce bağımsız bir Filistin devletine giden sürecin başlatılmasını talep ediyor.

Temmuz ayında varılan anlaşma, ABD şirketlerine Suudi Arabistan'ın nükleer altyapısının geliştirilmesinde merkezi bir rol vererek yabancı rakipleri büyük ölçüde dışarıda bırakmayı hedefliyor. Proje kapsamında AP1000 tipi nükleer reaktörlerin inşa edilmesi öngörülüyor. On milyarlarca dolar değerindeki bu çalışmanın, Kanada merkezli Cameco ve Brookfield Asset Management ortaklığındaki Westinghouse şirketine fayda sağlaması bekleniyor.

Anlaşma kapsamında ABD ve Suudi yetkililer, Amerikan şirketlerinin krallıkta uranyum zenginleştirme tesisi kurmasının ticari olarak uygulanabilir olup olmadığını belirlemek amacıyla iki yıllık bir çalışma yürütecek. Çalışmanın yerli zenginleştirmeyi gerekli görmesi halinde tesisin ABD şirketleri tarafından kurulması planlanıyor. Ancak Suudi topraklarında uranyum zenginleştirilmesine kapı aralayabilecek bu durum Washington'da tartışmalara yol açtı.

ABD yasalarına göre Kongre'nin anlaşmayı engellemesi için ortak karar tasarısı kabul etmesi ve olası bir başkanlık vetosunu aşmak için üçte iki çoğunluk sağlaması gerekiyor. Kongre'nin anlaşmaya itiraz etmemesi durumunda ise düzenleme yürürlüğe girecek. Suudi Arabistan Washington Büyükelçiliği konuya ilişkin henüz bir yorumda bulunmadı.