Türkiye'de yaz mevsimi her 10 yılda ortalama 2,1 gün erken başlıyor

Samsun Üniversitesi Özdemir Bayraktar Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölüm Başkanı Doç. Dr. Hakan Aksu yürütücülüğünde gerçekleştirilen araştırma, Türkiye'deki mevsimsel kaymaları belgeledi. 1965-2020 dönemini kapsayan çalışmada, 65 meteoroloji gözlem istasyonundan alınan sıcaklık verileri incelenerek mevsimlerin başlangıç ve bitiş tarihlerindeki değişimler analiz edildi.

Araştırma sonuçlarına göre, Türkiye genelinde yaz mevsimi her 10 yılda ortalama 2,1 gün daha erken başlamaya başladı. Yaz başlangıcının en çok öne geldiği bölge 10 yılda yaklaşık 2,4 ila 2,9 günle Ege Bölgesi olurken; bu bölgeyi Marmara, Akdeniz, Karadeniz ve İç Anadolu bölgeleri izledi. Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da ise yaz başlangıcındaki kayma 10 yılda yaklaşık 1 ila 1,5 gün olarak kaydedildi.

Mevsim sürelerindeki değişimlerde ilkbahar mevsiminin Güneydoğu Anadolu dışında tüm bölgelerde uzadığı tespit edildi. En belirgin uzama, 10 yılda 1,5 ila 3,5 gün ile Marmara ve Batı Karadeniz bölgelerinde gözlemlendi. Sonbahar mevsiminin ise Karadeniz, Marmara ve Ege bölgelerinde 10 yılda ortalama 2 ila 3 gün kısaldığı belirlendi. Güneydoğu Anadolu'da hem ilkbahar hem de sonbahar sürelerinde herhangi bir değişim saptanmadı.

Kış mevsimine ilişkin verilerde, kış başlangıcının özellikle Güneydoğu Anadolu'da 10 yılda 1-2 gün erkene kaydığı, diğer bölgelerde ise bir değişiklik yaşanmadığı görüldü. Doç. Dr. Hakan Aksu, yükselen sıcaklıkların kış mevsimlerini kısaltıp ılımanlaştırdığını, yaz mevsimlerinin ise hem takvimsel süresini uzattığını hem de termal şiddetini artırdığını ifade etti.

İklim değişikliğinin etkilerine dikkat çeken Aksu, artan sıcaklıkların atmosferin daha fazla nem tutmasına yol açabileceğini belirtti. Bu durumun ani ve şiddetli yağışlar ile taşkın gibi aşırı hava olaylarını tetikleyebileceği, mevsimsel süreklilik dengesini bozabileceği vurgulandı. Uzmanlar, mevsimlerdeki bu kaymaların tarımdan su kaynaklarına, afet risklerinden enerji ve turizm sektörlerine kadar geniş bir alanda etkili olabileceğine işaret etti.