Türkiye gümrük sistemlerinde veri odaklı dijital dönüşüme geçiyor

Türkiye'nin stratejik ticaret koridorları ve bölgesel lojistik merkez olma hedefi doğrultusunda, gümrük süreçlerinde kapsamlı bir dijital dönüşüm süreci öngörülüyor. Yeni sistemde, eşyanın fiziksel olarak sınır kapısına ulaşmasından önce dijital verilerinin hareket etmesi ve yapay zeka destekli risk analizlerinin kullanılması hedefleniyor.

Asset GLI Genel Müdür Yardımcısı ve Gümrük Müşaviri Barış Çakır, Türkiye'nin lojistik konumunun güçlenmesiyle birlikte gümrük sistemlerinin yeni nesil ticaretin gerektirdiği dijital altyapıyla donatılmasının zorunlu hale geldiğini belirtti. Çakır, Irak ile yürütülen Kalkınma Yolu Projesi, Orta Koridor'un güçlendirilmesi ve Körfez ülkeleri ile geliştirilen ticari ilişkilerin bu dönüşümü destekleyen unsurlar arasında yer aldığını ifade etti.

Geleneksel gümrük sisteminde kontrol sürecinin araç sınır kapısına ulaştığında başladığına dikkat çeken Çakır, yeni nesil sistemlerde sürecin eşya henüz depodan çıkmadan başlayacağını vurguladı. Bu sistemde ürünün üretim yeri, kullanılan hammaddeler, menşei, taşıyıcının geçmiş kayıtları ve vergi bilgileri gibi verilerin gümrük sistemleri arasında önceden paylaşılması mümkün olacak.

Yapay zeka destekli risk analizlerinin kritik bir rol oynayacağı dönüşümle, riskli işlemlerin sınır kapısına ulaşmadan tespit edilmesi ve mevzuata uygun ticaret yapan firmaların daha hızlı geçiş yapabilmesi hedefleniyor. Çakır, Avrupa Birliği'nde gündemde olan yeni gümrük veri altyapılarının bu dönüşüm için önemli örnekler olduğunu belirtti.