Türkiye'nin plastik atık ithalatı Akdeniz ekosistemini tehdit ediyor

Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, Türkiye'nin Avrupa'dan gelen plastik atık ihracatında bir numaralı varış noktası olduğunu ve herhangi bir düzenleme yapılmadığı takdirde 2026 yılında 1 milyon tonun üzerinde plastik atık ithal edilmesinin beklendiğini açıkladı. Geri dönüşüm sürecinde ithal edilen atıkların yarısının proses atığına dönüştüğünü belirten Gündoğdu, bu atıkların atık sular aracılığıyla kanallara ve denizlere taşındığını ifade etti.

Ocak-Ağustos döneminde tüm Akdeniz kıyılarında kırpılmış plastik kirliliği yaşandığını kaydeden Gündoğdu, geri dönüşüm tesislerinin yoğunlaştığı bölgelerde mikroplastik atıklarının 1.321 kata ulaştığını bildirdi. Sadece Seyhan Nehri'nin sulama kanalları vasıtasıyla saatte 5,3 milyar mikroplastiğin Akdeniz'e taşındığını vurgulayan Gündoğdu, bu durumun 'kirli Akdeniz, temiz Avrupa' tablosuna yol açtığını dile getirdi.

Yüksek gelirli ülkelerin geri dönüşüm hedeflerine ulaşmak için atıklarını ihraç etmesinin Türkiye gibi ülkelerde çevresel ve iklimsel bir yüke dönüştüğünü belirten Gündoğdu, geri dönüştürülemeyen plastiklerin kaçak döküm sahalarına bırakılması veya açıkta yakılması sonucu oluşan toksik kimyasalların toprağı ve deniz ekosistemini kirlettiğini söyledi. Ayrıca, son beş yılda Türkiye'de 600'den fazla geri dönüşüm tesisi yangını yaşandığına dikkat çeken Gündoğdu, düşük kaliteli atık stoklarını imha etmek amacıyla kundaklama olaylarının yaşanabildiğini ve bu durumun INTERPOL tarafından da belgelendiğini aktardı.

Gündoğdu, Türkiye'nin plastik atık ithalatına yönelik kapsamlı bir yasak getirilmesini önererek, bu düzenlemenin çevresel adaletin yanı sıra yurt içi geri dönüşüm sisteminin güçlendirilmesi açısından da önem taşıdığını belirtti.