Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı imzaladı

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, Orta Doğu ile Güney Asya'yı birbirine bağlayan stratejik bir güvenlik kuşağı oluşturmak amacıyla Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı imzaladı. Anlaşma, üç ülkeden herhangi birine yönelik silahlı saldırının diğerlerine de yapılmış sayılmasını öngören kolektif savunma ilkesini esas alıyor. Bu adımın, bölge ülkelerinin dış aktörlerin garantileri yerine kendi askeri, teknolojik ve ekonomik kapasitelerini bir araya getirme arayışını yansıttığı belirtiliyor.

Anlaşmanın temelleri, 17 Eylül 2025'te Suudi Arabistan ile Pakistan arasında imzalanan Stratejik Karşılıklı Savunma Anlaşması'na dayanıyor. Türkiye'nin sürece dahil edilmesi için yaklaşık bir yıl süren görüşmelerin ardından taslak metnin 2026 başlarında hazırlandığı kaydedildi. Pakistan Savunma Üretim Bakanı Raza Hayat Harraj, görüşmelerin ve taslak metnin hazırlandığını teyit ederken, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan de süreci onayladı.

Savunma uzmanları, anlaşmanın Türkiye'nin askeri tecrübesi ve savunma sanayisi, Pakistan'ın nükleer ve askeri kapasitesi ile Suudi Arabistan'ın ekonomik gücünü birleştirdiğini ifade ediyor. Bölgedeki artan tehditler, özellikle İsrail-İran gerilimi, Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik sorunları ile enerji altyapısına yönelik riskler, bu iş birliğinin hız kazanmasında etkili faktörler olarak öne çıkıyor.

İsrail medyasında yer alan değerlendirmelerde, anlaşmanın askeri boyutunun yanı sıra ekonomik ve savunma sanayisi açısından önemli sonuçlar doğurabileceği vurgulanıyor. İsrailli yorumcu Doron Peşkin, kolektif savunma ilkesini NATO'nun 5. maddesine benzeterek, Türkiye'nin savunma sanayisindeki yükselişinin bölgedeki ağırlığını artırdığını belirtti.

Bölgesel dinamiklerdeki değişimler eş zamanlı olarak diğer aktörleri de hareketlendirdi. Doğu Akdeniz'de Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve Ürdün arasında istihbarat paylaşımı ve ortak tatbikatları içeren bir eylem planı yürürlüğe girerken, Mısır'ın Mekke Anlaşması'na olası katılımı tartışılmaya başlandı.