UAEA Başkanı Grossi küresel nükleer silahlanma riskine karşı uyardı

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Mariano Grossi, Avusturya'nın başkenti Viyana'da düzenlenen UAEA 70. Genel Konferansı kapsamında küresel nükleer silahlanma riskine dikkat çekti. Grossi, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'nın (NPT) küresel nükleer yayılmayı önleme rejiminin temel taşı olduğunu vurguladı.

İran'ın nükleer programına yönelik denetim süreçlerinin 2026 yılında kötüleştiğini ifade eden Grossi, denetçilerin ülkeden çekilmek zorunda kaldığını bildirdi. Grossi, haziran ayında Buşehr Nükleer Güç Santrali'nde yapılan bir denetim haricinde, altı aydan uzun süredir İran'da sahada herhangi bir doğrulama faaliyeti yürütülemediğini açıkladı.

Yüzde 60 oranına kadar zenginleştirilmiş uranyum envanterine ilişkin bilgi sürekliliğinin bir yılı aşkın süredir sağlanamadığını yineleyen Grossi, nükleer malzeme hakkında bilgi sahibi olunamamasının ve tesislere erişim sağlanamamasının ciddi nükleer yayılma endişeleri yarattığını belirtti. Grossi, bu sorunların çözümü için diplomasi ve müzakerelere dönülmesi çağrısında bulundu.

Konferansta söz alan ABD Enerji Bakanı Chris Wright, İran'ın UAEA'ya karşı şeffaf olmamasını kabul edilemez olarak nitelendirdi. Wright, Tahran yönetimine yükümlülüklerini yerine getirmesi için yeterli zaman tanındığını savunarak, İran'ın nükleer silah geliştirmemesi ve Ajansın görevini yapabilmesi için gerekli erişimi sağlaması gerektiğini ifade etti.

Grossi ayrıca, Suriye'nin devrik Esed rejimi döneminden kalan nükleer faaliyetlerine ilişkin açıkta kalan güvence denetimi konularının, Suriye'nin şeffaflığı ve iş birliği sayesinde çözüldüğünü hatırlattı. Konferansta Grossi'nin yanı sıra Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom Genel Müdürü Aleksey Lihaçev de konuşma yaptı.