Yüksek fruktozlu şeker tüketimi çocuklarda kronik hastalık riskini artırıyor

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Elif Özmert, nişasta bazlı şekerlerin (NBŞ) yüksek fruktoz içeriği nedeniyle karaciğer yağlanması, obezite ve insülin direnci gibi kronik hastalıklara zemin hazırladığını belirtti. Özmert, Türkiye'de her gün veya sık şekerli içecek tüketen 7-8 yaş grubu çocukların oranının 2013 yılında yüzde 12,7 iken 2022 yılında yüzde 42,3'e yükseldiğini ifade etti. Uzman, çocukluk dönemindeki aşırı şeker tüketiminin kardiyometabolik sorunlara ve hipertansiyona kadar uzanan sonuçlar doğurduğunu vurguladı.

Nişasta bazlı şekerler, dünya genelinde sofra şekerinden sonra en çok kullanılan şeker türü olarak tanımlanıyor. Gıda ve içecek sanayisinde kolay karışma, tatlılık, kıvam ve raf ömrünü uzatma gibi nedenlerle tercih edilen bu şeker türü, Türkiye'de Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından denetlenen bir kota uygulamasına tabi tutuluyor. Mevcut düzenlemeler kapsamında, ülke genelinde üretilen toplam şekerin en fazla yüzde 2,5'inin nişasta bazlı şekerden oluşabileceği belirtiliyor.

Prof. Dr. Özmert, şeker pancarından elde edilen sofra şekerinin glukoz ve fruktozu eşit oranda içerdiğini, buna karşın glukoz-fruktoz şurubu olarak adlandırılan NBŞ'de fruktoz oranının yüzde 42 ile 90 arasında değişebildiğini aktardı. Fruktozun farklı bir metabolizmaya sahip olduğunu belirten Özmert, bu şekerin karaciğerde hızla yağa dönüştüğünü ve vücutta tokluk hissi oluşturmadığı için tüketiminin durmaksızın devam ettiğini ifade etti.

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Okan Bülent Yıldız ise NBŞ'nin vücutta sofra şekerine kıyasla çok daha hızlı emildiğini belirtti. Yıldız, glukozun vücuttaki hücreler tarafından enerji kaynağı olarak kullanılabildiğini, ancak fruktozun yalnızca karaciğerde parçalanabildiğini dile getirdi. Bu durumun insülin direncine ve vücutta yağ birikimine yol açarak zincirleme sağlık problemlerine neden olduğu bildirildi.