Van Gogh tablosunun mirasçıları Nazi baskısı iddiasıyla satışa itiraz etti

Vincent van Gogh'un 1890 tarihli 'Çiçek Açan Kestane Ağaçları' (Blossoming Chestnut Trees) adlı tablosu, mülkiyet hakkı anlaşmazlığı nedeniyle New York'taki müzayede öncesi hukuki bir krize girdi. Eserin eski sahibi olan Alman Fischer ailesinin mirasçıları, tablonun 1936 yılında Nazi rejiminin yarattığı ekonomik baskılar sonucunda elden çıkarıldığını savunarak müzayede evi Sotheby’s’ten eserin satış listesinden çekilmesini talep etti.

Ailenin avukatı Gunnar Schnabel, söz konusu satışın Nazi yönetiminin uyguladığı ağır ekonomik yaptırımlar ve baskılar nedeniyle mecbur kalınarak yapıldığını ileri sürdü. Schnabel, ailenin Almanya'dan ayrılmak zorunda kalmasının ardından gerçekleşen bu satışın, dönemin gerçek piyasa koşullarına uygun ve herhangi bir zorlama olmaksızın yapıldığının Sotheby’s tarafından kanıtlanmasını istedi. Mirasçıların, Nazi iktidarının Yahudi vatandaşların mal varlıkları üzerinde uyguladığı kısıtlamalar ve 'Reich kaçış vergisi' (Reichsfluchtsteuer) gibi yükümlülüklerin satış sürecini etkilediğini savunduğu belirtildi.

Tablonun mülkiyet geçmişi 20. yüzyılın başlarına dayanıyor. Eser, 1909 yılında Almanya'nın önde gelen yayınevlerinden S. Fischer Verlag'ın kurucusu Samuel Fischer tarafından koleksiyona katıldı. Fischer'in 1934'teki vefatının ardından yayınevinin başına geçen damadı Gottfried Bermann Fischer, artan Nazi baskıları nedeniyle Berlin'i terk ederek Viyana'ya yerleşmek zorunda kaldı. Aile, bu süreçte tabloyu 1932 veya 1933 yıllarında Amsterdam'da faaliyet gösteren sanat simsarı Walter Feilchenfeldt'e emanet etti.

Eser, 1936 yılında Parisli bir koleksiyoncuya satıldı ve ilerleyen yıllarda birkaç kez el değiştirdikten sonra 1975 yılında mevcut Arjantinli sahipleri tarafından satın alındı. Yaklaşık 180 milyon dolar değer biçilen tablo, Blaquier-Arrieta Koleksiyonu'nun bir parçası olarak New York'ta düzenlenecek açık artırmada satışa sunulacaktı.

Müzayede evi Sotheby’s, yaptığı açıklamada kapsamlı araştırmalarının bu iddiaları doğrulamadığını ancak konuyu son derece ciddiye aldıklarını bildirdi. Şirket, mirasçıların temsilcileriyle çözüm bulmak amacıyla birlikte çalışacağını ve her iki tarafı da tatmin edecek bir yol bulmak için çaba göstereceğini duyurdu.