Yapay zeka altyapısı 25 yılda elektronik atık miktarını üç katına çıkarabilir

Kâr amacı gütmeyen çevre kuruluşu Basel Action Network (BAN) tarafından hazırlanan yeni bir analiz, yapay zeka teknolojilerine yönelik artan talep sonucu kurulan veri merkezlerinin ciddi bir elektronik atık sorunu yaratacağını öngörüyor. Rapora göre yapay zeka altyapısı, önümüzdeki 25 yıl içinde 395 ila 617 milyon ton arasında elektronik ekipmanın kullanım dışı kalmasına yol açabilir.

BAN'ın hesaplamalarına göre yapay zeka kaynaklı elektronik atık miktarı 2030 yılına gelindiğinde yıllık 8,6 ila 13,1 milyon metrik tona ulaşabilir. Kuruluş, bu tahminin sadece yapay zeka sunucularını değil; veri merkezlerinin çalışması için gereken soğutma, güç dağıtımı, ağ bağlantıları ve enerji depolama sistemleri gibi tüm teknik donanımları kapsadığını belirtti. Bu kapsamlı yaklaşım nedeniyle tahminlerin, yalnızca sunucuları baz alan önceki çalışmalardan 40 ila 60 kat daha yüksek olabileceği ifade edildi.

Raporda, ortaya çıkacak atık miktarının Dünya'nın çevresini 6 kez sarabilecek kadar nakliye konteynerini doldurabileceği belirtiliyor. Elektronik atıkların içerisinde kurşun, cıva, kadmiyum ve kalıcı kimyasallar gibi toksik maddelerin yanı sıra geri kazanılması zor değerli metallerin bulunduğu vurgulanıyor. BAN kurucu ortağı Jim Puckett, elektronik atığın halihazırda dünyanın en hızlı büyüyen atık türü olduğunu ve mevcut atıkların yalnızca beşte birinin uygun şekilde yönetildiğini dile getirdi.

Veri merkezlerindeki donanım değişim hızının ekipman kullanım ömrünü kısalttığına dikkat çekilen raporda, ABD'de yapım sürecinde 4 bin 871 yeni veri merkezi bulunduğu kaydedildi. Power Metal kitabının yazarı Vince Beiser, ABD'deki elektronik atık yönetiminin yetersiz olduğunu, atıkların bir kısmının denizaşırı ülkelere gönderildiğini, büyük bir kısmının ise doğrudan çöplüklere atıldığını belirterek zararlı maddelerin su ve toprağa sızabileceği uyarısında bulundu.