Yapay zeka kullanımı bilimsel araştırmalarda veri krizini tetikliyor

Yapay zekanın bilimsel çalışmalarda kullanımının hızla yaygınlaşması, veri doğruluğu ve araştırma etiği konularında tartışmaları beraberinde getirdi. Bilim dünyasında, yapay zeka tarafından üretilen sahte verilerin ve gerçekte var olmayan kaynaklara yapılan atıfların bilimsel süreçleri baltalayabileceği endişesi hakim durumda. Bu süreçte bilimsel yayıncılar, dezenformasyon dalgasıyla mücadele etmek amacıyla denetim mekanizmalarını sıkılaştırma kararı aldı.

Yapılan araştırmalar, yapay zeka kaynaklı kirliliğin boyutlarını ortaya koyuyor. Ghent Üniversitesi'nden Profesör Dmitry Kobak'ın incelediği bir milyondan fazla biyomedikal makalenin yaklaşık yüzde 90'ında yapay zeka izlerine rastlandığı belirtiliyor. Stanford Üniversitesi'nin bir çalışması hakem değerlendirmelerinin yüzde 17'sinin yapay zeka ile yazıldığını gösterirken, Cornell Üniversitesi araştırmacıları ise geçen yıl 147 bin sahte kaynağa atıfta bulunulduğunu tespit etti.

Yapay zekanın araştırma orijinalliği üzerindeki etkisi, OpenAI'ın Navier-Stokes denklemlerini 88 saatte çözdüğünü duyurmasının ardından tartışılmaya başlandı. Matematikçi Tristan Buckmaster, Anthropic'ten Levent Alpöge ile yürüttüğü bağımsız çalışmanın OpenAI'ın sistemini beslemiş olabileceği endişesini dile getirdi. OpenAI ise bu iddiaları reddetti. Öte yandan, Google DeepMind'ın yeni kristal yapı tahminleri de bazı bilim insanları tarafından yeterli insan incelemesinden geçmediği gerekçesiyle eleştirildi.

Bilimsel yayın dünyası, artan güven krizine karşı çeşitli önlemler geliştiriyor. Elsevier gibi yayıncılar makale inceleme süreçlerini sıkılaştırırken, Nature dergisi yapay zeka ile üretilmiş görsellerin kullanımını tamamen yasakladı. Uzmanlar, yapay zekanın bilimsel keşiflerde büyük bir potansiyel sunmasına rağmen, araştırmalarda sorumluluğun tamamen insan denetiminde kalması gerektiğini vurguluyor.