Yapay zeka şirketlerinin kitap talebi yayıncılık sektöründe tartışma yarattı

Küresel yapay zeka şirketlerinin dil modellerini geliştirmek için Türkiye'deki yayınevlerinin kitap ve dijital arşivlerine yönelik girişimlerde bulunduğu iddiaları, yayıncılık sektöründe telif ve veri güvenliği tartışmalarını gündeme taşıdı. Nobel Akademik Yayıncılık Genel Yayın Yönetmeni Nevzat Argun, yapay zeka şirketlerinin aracı kurumlar vasıtasıyla geniş kapsamlı akademik veri tabanlarını toplama girişiminde bulunduğunu belirterek, bu durumun hem yayıncılığı hem de bilimsel bilgi üretimini tehdit ettiğini ifade etti.

Argun, Hollanda merkezli bir firma aracılığıyla kendilerine binlerce kitabın talep edildiğini açıkladı. Yapılan talebin Nobel Akademik Yayıncılık'a ait 3 binden fazla kitap ile diğer yayınevlerine ait 2-3 bin kitabı kapsadığını belirten Argun, siparişlerin her kitaptan sadece birer adet olacak şekilde verilmesinin şüphe uyandırdığını dile getirdi. Taleplerin yapay zeka eğitimiyle bağlantılı olduğu kanaatine varılması üzerine tüm siparişlerin iptal edildiği bildirildi.

Sürecin yalnızca basılı eserlerle sınırlı kalmadığını vurgulayan Argun, yayınevlerinin e-kitaplarını kiralayan dijital platformlara da benzer teklifler götürüldüğünü ve bu platformlardaki dijital içeriklerin toplu olarak satın alınmak istendiğini kaydetti. Ayrıca, nadir eserlerin taranarak dijitalleştirilmesinin ardından fiziksel olarak imha edildiği veya kamuya kapatıldığına yönelik iddialara da değinildi.

Yaşanan süreci küresel bir tekelleşme hamlesi olarak nitelendiren Argun, Batı merkezli küresel sermayenin akademik yayıncılık alanında tekelleşmeye çalıştığını savundu. Yapay zeka modellerinde akademik eserlerin kullanılması durumunda yazar, kaynak ve hakemlik süreçlerinin görünürlüğünün azalabileceği konusunda uyarılarda bulunuldu.