Yapay zeka teknolojileri küresel eşitsizliği ve teknolojik hiyerarşiyi artırıyor

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Öğretim Üyesi ve SETA araştırmacısı Prof. Dr. Erman Akıllı, yapay zekanın derinleştirdiği teknolojik hiyerarşinin devletlerin egemen eşitliği üzerindeki etkilerini analiz etti. Akıllı, yapay zekanın hesaplama gücü, nitelikli veri, enerji altyapısı, insan kaynağı ve kurumsal hazırlığa sahip ekonomilerin üstünlüğünü pekiştirdiğini ifade etti.

Uluslararası sistemin 'teknokutup' bir düzene evrildiğini belirten Akıllı, güç ve otoritenin devletler arasındaki geleneksel dağılımın ötesine geçerek küresel teknoloji şirketleri ile devletler arasında yeniden paylaşıldığını vurguladı. Yapay zeka ekosisteminin; çip tasarımı ve üretimi, bulut ve veri merkezi altyapıları, temel modellerin geliştirilmesi ve dağıtım kanalları olmak üzere dört stratejik katmandan oluştuğu kaydedildi.

Söz konusu stratejik katmanlardaki kapasite ve nüfuzun büyük ölçüde ABD ve Çin merkezli az sayıdaki küresel teknoloji şirketinde yoğunlaştığı belirtildi. Bu durumun, yapay zekayı tasarlayan, eğiten ve yöneten aktörler ile bu sistemleri sadece kullanan ülkeler arasında derinleşen bir teknolojik hiyerarşi oluşturduğu ifade edildi.

BM Güvenlik Konseyi'ndeki veto yetkisi ve rezerv para imtiyazı gibi unsurların yanı sıra, yapay zekanın da resmi bir ayrıcalık ilan etmeksizin bu hiyerarşik basamaklara yeni bir katman eklediği aktarıldı.