Yaşar Üniversitesi yapay zekâ destekli deprem risk haritası geliştiriyor

Yaşar Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, "İzmir’de Sismik Tehlike Haritalarının ve Risk Azaltma Stratejilerinin Geliştirilmesinde Yapay Zekânın Uygulanması" başlıklı proje ile yapay zekâ destekli yeni nesil deprem tehlike haritaları geliştiriyor. Dr. Öğretim Üyesi Şahin Çağlar Tuna tarafından yürütülen çalışma, İzmir'in yerel zemin özelliklerini analiz ederek farklı deprem senaryolarında sarsıntının şiddetini yüksek çözünürlükle tahmin etmeyi hedefliyor.

Proje kapsamında, klasik deprem mühendisliği modelleri ile makine öğrenmesi yöntemleri birleştirilerek hibrit bir sistem kuruluyor. Bu sistemin, klasik modellerin açıklamakta zorlandığı yerel zemin farklılıklarını yapay zekâ ile öğrenerek daha doğru sonuçlar üretmesi amaçlanıyor. Geliştirilen haritaların; kentsel dönüşüm, yapı güçlendirme, kritik altyapı planlaması ve afet riskinin azaltılması gibi çalışmalarda karar vericilere bilimsel destek sağlaması hedefleniyor.

Araştırma kapsamında İzmir genelinde 17 bin 657 farklı ölçüm noktası için zemin büyütme katsayıları hesaplanıyor. Çalışmada Destek Vektör Regresyonu (SVR), Rastgele Orman (Random Forest), XGBoost ve Yapay Sinir Ağları gibi makine öğrenmesi yöntemleri kullanılarak farklı fay ve deprem senaryoları altında yer hareketi haritaları oluşturuluyor.

Özellikle 30 Ekim 2020 İzmir depreminin ortaya çıkardığı yerel zemin etkilerini daha doğru analiz etmeyi amaçlayan çalışma, yüksek çözünürlüklü sarsıntı haritaları aracılığıyla kentin hangi bölgelerinde depremin daha şiddetli hissedilebileceğini önceden öngörmeyi hedefliyor.