Yedikule'deki 1600 yıllık Altın Kapı'nın tarihi dönüşümü

İstanbul kara surlarının Yedikule bölümünde yer alan yaklaşık 1600 yıllık Altın Kapı, Doğu Roma İmparatorluğu döneminde imparatorların ve orduların zafer törenleri için kullandığı anıtsal bir geçit olarak inşa edildi. Latince "Porta Aurea", Osmanlı kaynaklarında ise "Yaldızlı Kapı" olarak adlandırılan yapı, beyaz mermer kaplamaları ve yaldızlı süslemeleriyle imparatorluk gücünün simgesi olarak kullanıldı.

Tarihçilerin "Zafer Yolu" olarak tanımladığı güzergahta bulunan kapı, hem savunma hem de törensel amaçlarla kullanıldı. Doğu Roma İmparatorluğu'nun askeri ve siyasi gücünü kaybetmesiyle birlikte kapı aşamalı olarak küçültüldü ve 14. yüzyılın sonlarına doğru daha dar geçişlere sahip bir savunma noktasına dönüştürüldü.

1453 yılında İstanbul'un Osmanlılar tarafından fethinin ardından kapının büyük bir bölümü örüldü. Bölgedeki Doğu Roma dönemine ait 4 kulenin yanına Fatih Sultan Mehmet döneminde 3 kulenin daha eklenmesiyle günümüzdeki Yedikule Hisarı yapısı oluşturuldu. Bu süreçte kapı, giriş işlevini kaybederek hisarın bir parçası haline geldi.

Sanat tarihçisi Yasin Saygılı, mevcut Altın Kapı'nın İstanbul'un ilk ve orijinal altın kapısı olmadığını belirtti. Saygılı, Konstantin döneminde inşa edilen ilk surların şehrin daha iç kesimlerinde bulunduğunu ifade etti. Günümüzdeki kapının ise Theodosius döneminde surların genişletilmesiyle bugünkü yerini aldığı kaydedildi.