Yapay zeka yerin 2 bin 900 kilometre altında altı yeni yapı tespit etti

Çin Bilimler Akademisi araştırmacıları, yer kabuğunun yaklaşık 2 bin 900 ile 3 bin kilometre altında, katı manto tabakası ile sıvı dış çekirdeğin birleştiği sınır bölgesinde altı yeni jeolojik yapı tespit etti. Journal of Geophysical Research: Solid Earth dergisinde yayımlanan çalışma, bu sınır bölgesinin sanılandan çok daha karmaşık ve birbirine bağlı geniş kuşaklardan oluştuğunu ortaya koydu.

Araştırma kapsamında, 1990 ile 2024 yılları arasında meydana gelen yaklaşık 5 bin depreme ait 2 milyondan fazla sismik dalga kaydı, derin öğrenme tabanlı bir yapay zeka algoritmasıyla incelendi. Analizlerde, ana sarsıntıdan hemen önce yüzeye ulaşan ve manto-çekirdek sınırındaki yapısal farklılıklara çarparak saçılan zayıf "PKP öncül dalgaları" kullanıldı. Uzman denetimli yapay zeka modeli, geçmişteki tüm çalışmaların toplamından on kat daha fazla olan yaklaşık 175 bin yüksek kaliteli sinyali yakalamayı başardı.

Elde edilen küresel haritalandırma verileri, daha önce birbirinden bağımsız ve rastgele sanılan derin yapıların aslında geniş ve kesintisiz kuşaklar halinde uzandığını gösterdi. Tespit edilen bu yapıların Avrasya'nın yüksek enlemleri, Orta Asya ve Güney Atlantik altında konumlandığı belirlendi.

Bilim insanları, aşırı basınç ve sıcaklık altında kısmen eriyerek çevrelerindeki mantodan farklı fiziksel özellikler kazanan bu kütlelerin kökenine dair iki temel teori üzerinde duruyor. Yapıların, levha hareketleriyle yerin derinliklerine sürüklenen okyanus tabanı parçaları olabileceği veya milyarlarca yıl önce Dünya'ya çarparak Ay'ı oluşturan gök cisminden kalan kimyasal kalıntılar olabileceği değerlendiriliyor.

Bu keşfin, volkanik patlamaların şiddetinden Dünya'nın manyetik alanındaki değişimlere kadar pek çok jeolojik sürecin anlaşılmasına katkı sağlaması bekleniyor.