Yıldızının ters yönünde dönen sıra dışı bir ötegezegen keşfedildi

Bilim insanları, Dünya'dan 73 ışık yılı uzaklıkta bulunan GJ 3090 b adlı ötegezegenin, etrafında döndüğü yıldızın dönüş yönünün tam aksine bir yörünge izlediğini tespit etti. La Silla Gözlemevi'nde yer alan yüksek hassasiyetli NIRPS aracıyla yapılan ölçümler sonucunda kesinleşen bu durum, gezegenlerin yıldızlarıyla aynı yönde dönen gaz ve toz disklerinden oluştuğu yönündeki genel astronomi ilkeleriyle çelişiyor.

Alt-Neptün sınıfında yer alan GJ 3090 b, Dünya'dan 2,2 kat daha büyük bir yarıçapa ve 4,5 kat daha fazla kütleye sahip. Yapılan incelemeler, gezegenin yıldızının ekvator düzlemiyle 136 derecelik bir açı oluşturduğunu ortaya koydu. Astronomlar bugüne kadar yörünge eğikliği son derece yüksek olan yalnızca beş farklı sistem keşfetmişti; ancak GJ 3090 b'yi diğerlerinden ayıran temel fark, sistemde yörüngeyi saptırabilecek devasa kütleli bir gezegen veya kahverengi cücenin bulunmaması olarak kaydedildi.

Araştırma ekibi, yörüngeyi bozacak büyük bir kütle çekim kaynağının yokluğunda yeni bir oluşum senaryosu üzerinde duruyor. Uzmanlar, ev sahibi yıldızın geçmişte dışarıdan ters yönlü ve hizasız ikincil bir disk materyalini yutmuş olabileceğini, GJ 3090 b'nin de bu sonradan katılan ters yönlü disk içerisinde şekillenmiş olabileceğini tahmin ediyor.

Astronomy & Astrophysics dergisinde yayımlanan bulgular, ötegezegen sistemlerinin tahmin edilenden çok daha karmaşık ve dinamik yapılara sahip olabileceğini gösteriyor. Mevcut durum, astronomların gezegen oluşum süreçlerine dair kabul gören modelleri yeniden değerlendirmesini gerektiriyor.