2026 Nobel Kimya Ödülü Henri B. Kagan ve Kenso Soai'ye verildi

İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, Stockholm'de düzenlediği basın toplantısında 2026 Nobel Kimya Ödülü'nün sahiplerini açıkladı. Ödül, asimetrik organik sentezde doğrusal olmayan etkilerin ve otokatalizin keşfine yaptıkları katkılardan dolayı Fransız kimyager Henri B. Kagan ile Japon kimyager Kenso Soai arasında paylaştırıldı.

Bilim insanlarının çalışmaları, moleküllerin birbirinin ayna görüntüsü olan farklı biçimlerde (enantiyomer) nasıl oluştuğunu ve canlılık için kritik olan bu moleküler 'tek taraflılığın' nasıl ortaya çıktığını anlamaya yönelik araştırmaları kapsıyor. Bu keşiflerin, özellikle ilaçların ve biyolojik açıdan etkin moleküllerin üretiminde belirleyici bir rol oynadığı belirtiliyor.

Nobel Komitesi Başkanı Heiner Linke, araştırmacıların homokiralitenin nasıl kendiliğinden ortaya çıkabildiğine dair yüz yılı aşkın süredir çözülemeyen bir kimya bilmecesine yanıt getirdiğini ifade etti. Kimya Nobel Komitesi, bu çalışmaların organik moleküllerin belirli geometrik yapılarda üretilmesini mümkün kılan süreçlerin anlaşılmasında önemli bir dönüm noktası olduğunu vurguladı.

96 yaşındaki Henri B. Kagan, Paris-Sud Üniversitesi'nde görev yaparken organik ve organometalik kimya alanındaki çalışmalarıyla tanınıyor. 76 yaşındaki Kenso Soai ise Tokyo Bilim Üniversitesi'nde araştırmalarını sürdürüyor. Kazananlar, toplam 12 milyon İsveç kronu tutarındaki para ödülünü eşit olarak paylaşacak.

Nobel Ödülleri kapsamında fizik dalında ödül, evrendeki yüksek enerjili nötrinoların tespitine yönelik çalışmaları nedeniyle Belçikalı teorik fizikçi Francis Halzen'e verildi. Edebiyat, Barış ve Ekonomi ödüllerinin ise önümüzdeki günlerde açıklanması bekleniyor.