AB, aday ülkelere tam üyelik öncesi kademeli tek pazar erişimi planlıyor

Avrupa Komisyonu, aday ülkelerin tam üyelik gerçekleşmeden önce Avrupa Birliği (AB) tek pazarına, araştırma ve inovasyon programlarına ve sanayi iş birliği imkanlarına erişebileceği 'kademeli entegrasyon' modelini içeren bir taslak üzerinde çalışıyor.

Hazırlanan taslak kapsamında aday ülkelerin; yarı iletkenler, kuantum teknolojileri, biyoteknoloji, yapay zeka ve uzay gibi stratejik alanlarda AB imkanlarından yararlanması öngörülüyor. Ancak bu ekonomik ayrıcalıkların sürdürülmesi, aday ülkelerin AB dış politika hedeflerine uyumu, mevzuat uyumu ve uygulama kapasitesi gibi belirli şartlara bağlanıyor. Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda, sağlanan imkanların askıya alınabileceği belirtiliyor.

Taslakta Türkiye'nin de yer aldığı aday ülkelerle ilgili değerlendirmelerde, Brüksel'in bu ülkelerin AB ile bağlarının zayıflamasından ve Rusya ya da Çin gibi ülkelere yaklaşmasından endişe duyduğu ifade ediliyor.

Türkiye, halihazırda Gümrük Birliği aracılığıyla AB ekonomisiyle kapsamlı ticari ilişkilere sahip bulunuyor. 2025 verilerine göre 217,6 milyar euroluk ticaret hacmiyle AB'nin beşinci büyük ticaret ortağı olan Türkiye'nin, yeni model hayata geçirilirse stratejik alanlarda daha geniş bir pazar entegrasyonu imkanına sahip olabileceği kaydediliyor.