ABD'nin Utah eyaletinde yapay zeka ilk kez doğrudan reçete yazmaya başladı

ABD'nin Utah eyaletinde, yapay zekanın doktor muayenesine gerek kalmadan hastalara doğrudan ilaç reçetesi yazmasına olanak tanıyan bir pilot program 5 Ekim 2026 tarihinde kullanıma sunuldu. Sağlık teknolojileri şirketi Nolla Health tarafından geliştirilen ve Utah Yapay Zeka Politikaları Ofisi ile ortak yürütülen 'Nolla Derm' uygulaması, ABD'de türünün ilk örneği olarak kaydedildi. Bir yıl sürmesi planlanan program, yalnızca 18 yaş ve üzerindeki, hafif ile orta şiddette akne problemi yaşayan sakinleri kapsıyor.

Sistemi kullanmak isteyen hastalar, aylık 4,99 dolar abonelik ücreti karşılığında uygulamaya kayıt oluyor. Kullanıcılar kimlik doğrulaması yaptıktan sonra sağlık anketini dolduruyor ve yüzlerinin beş farklı açıdan çekilmiş fotoğraflarını sisteme yüklüyor. Yapay zeka, bu verileri ve cilt analizini kullanarak yaklaşık 10 ila 15 dakika içinde kişiselleştirilmiş bir tedavi planı oluşturuyor. Sistem, ChatGPT gibi serbest bir sohbet robotu şeklinde değil, hekimler tarafından önceden onaylanmış sınırlı sayıdaki topikal ilaçlar arasından seçim yaparak çalışıyor.

Programın ilk aşamasında oluşturulan ilk 100 reçete, iki lisanslı hekim tarafından bağımsız olarak kontrol edilecek. İkinci aşamada 400 hastaya ait reçeteler yapay zeka tarafından doğrudan eczanelere gönderilecek ve doktorlar bu reçeteleri haftalık olarak geriye dönük inceleyecek. Son aşamada ise doktorların, reçetelerin rastgele seçilen en az yüzde 10'luk kısmını aylık olarak denetlemesi öngörülüyor. Sistemin tam otomatik hale gelmesi için yapay zeka ile hekimler arasında en az yüzde 95 oranında uyum şartı aranıyor.

Yapay zeka, ağır akne vakalarını tedavi edemeyecek; ağızdan kullanılan ilaçlar ile isotretinoin gibi maddeleri reçete edemeyecek. Ayrıca hamile olan, hamilelik planlayan, emziren, bağışıklık sistemi zayıflamış veya sistemdeki ilaçlara karşı hassasiyeti bulunan kişiler program dışında tutuluyor. Şirket, önerilen ilaçların yalnızca cilde uygulanan türden olduğunu ve yan etkilerinin tahriş veya kurulukla sınırlı kaldığını belirtti.

Utah Tıbbi Ruhsatlandırma Kurulu ve bazı tıp çevreleri, reçete yazma sürecinin karmaşıklığına dikkat çekerek hekim değerlendirmesinin hayati önem taşıdığını savunuyor. Öte yandan, Utah eyaleti bu uygulama ile yapay zekanın doğrudan insan gözetimi olmadan hastaları değerlendirip ilaç reçeteleyebildiği ilk eyalet konumuna geldi.