AİHM, Osman Kavala'nın en kısa sürede serbest bırakılmasına hükmetti

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Büyük Dairesi, 2017 yılından bu yana cezaevinde bulunan iş insanı ve sivil toplum aktivisti Osman Kavala'nın ikinci başvurusunu karara bağladı. Fransa'nın Strazburg kentindeki İnsan Hakları Binası'nda düzenlenen kamuya açık oturumda açıklanan kararda, Kavala'nın mümkün olan en kısa sürede serbest bırakılması gerektiği vurgulandı.

AİHM Başkanı Mattias Guyomar tarafından duyurulan karara göre mahkeme, Kavala'nın tutukluluğu ve mahkûmiyetinin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne (AİHS) aykırı olduğuna hükmetti. Mahkeme üyeleri 2'ye karşı 15 oyla, Türkiye'nin Kavala'nın ifade özgürlüğü ile toplantı ve örgütlenme özgürlüğünü düzenleyen sözleşme maddelerini ihlal ettiğine karar verdi. Kararda, Kavala'ya yönelik tedbirlerin onu susturmak gibi ikincil bir amaç güttüğü belirtildi.

Mahkeme ayrıca, Türkiye'deki yapısal eksikliklerin, özellikle siyasi açıdan hassas davalarda yürütme organının yargı kararları üzerinde etki kurmasını kolaylaştırdığını not etti. Kararda, Kavala'nın yargılanma sürecinin, siyasi muhaliflerin ve insan hakları savunucularının geniş kapsamlı yorumlanan suçlar üzerinden yargılanması sürecinin bir parçası olarak görüldüğü ifade edildi. Mahkeme, Türkiye'nin Kavala'yı AİHS ihlal edilmemiş olsaydı bulunacağı hukuki duruma getirmesi ve mahkûmiyet kararının sonuçlarını ortadan kaldırması gerektiğini belirtti.

Karar kapsamında Türkiye'nin Osman Kavala'ya 70 bin euro manevi tazminat ödemesine ve 43 bin euroluk yargılama masraflarını karşılamasına hükmedildi. AİHM, taraf devletlerin mahkemenin kesinleşmiş kararlarına uymakla yükümlü olduğunu hatırlatarak, kararın tam, etkili ve süratli bir şekilde yerine getirilmesi gerektiğini vurguladı.

Osman Kavala, 18 Ekim 2017'de gözaltına alınmasının ardından 1 Kasım 2017'de 'hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs' ve 'Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs' suçlamalarıyla tutuklanmıştı. 25 Nisan 2022 tarihinde Gezi Parkı eylemleriyle bağlantılı olarak ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılan Kavala hakkındaki karar, Yargıtay tarafından 2023 yılında onanarak kesinleşmişti.