Aile Gelir Tamamlama Sistemi 2027 başında ülke genelinde uygulanacak

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ortaklığında geliştirilen Aile Gelir Tamamlama Sistemi'nin, pilot uygulamaların ardından 2027 yılının başından itibaren Türkiye genelinde hayata geçirilmesi planlanıyor. Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak da adlandırılan sistem, sosyal destek mekanizmasında hane bazlı bir modele geçilmesini öngörüyor.

Yeni modelde vatandaşlara sabit ve eşit miktarda ödeme yapılması yerine, haneye giren toplam gelir esas alınacak. Sistemin temel işleyişine göre, hanenin toplam geliri belirlenen gelir sınırının altında kaldığında, bu sınır ile mevcut gelir arasındaki fark devlet tarafından sosyal destek olarak karşılanacak. Bu sayede düşük gelirli haneler için asgari bir gelir güvencesi oluşturulması hedefleniyor.

Sistemin uygulama biçimi gereği destek miktarı her hanenin ekonomik durumuna göre farklılık gösterecek. Geliri belirlenen sınırın altında olan haneler daha yüksek, geliri sınıra yakın olan haneler ise daha düşük tutarda destek alabilecek. Örneğin, tek başına yaşayan ve geliri asgari ücretin altında kalan bir yaşlının gelirinin, devlet desteğiyle asgari ücret seviyesine tamamlanması öngörülüyor.

Uygulamanın çalışma hayatı ve emeklilik tercihleri üzerinde dolaylı etkileri olabileceği değerlendiriliyor. Haneye giren gelirin belirli bir seviyede tutulmasıyla, vatandaşların yalnızca geçim kaygısı nedeniyle erken emekliliğe yönelme eğiliminin azalabileceği öne sürülüyor. Ancak bu durumun kademeli emeklilik konusunda alınmış yeni bir karar anlamına gelmediği belirtiliyor.

Sistemin kesin kapsamı, destekten yararlanacak kişilerin belirlenmesi, gelir hesabında kullanılacak kriterler ve başvuru şartları gibi teknik ayrıntıların, uygulamanın ülke geneline yayılmasıyla birlikte netleşmesi bekleniyor.