Anayasa Mahkemesi süresiz yoksulluk nafakası düzenlemesini iptal etti

Anayasa Mahkemesi (AYM), Türk Medeni Kanunu'nun 175'inci maddesinde yer alan ve boşanma sonrası yoksulluk nafakasının süre sınırı olmaksızın ödenmesine imkan tanıyan 'süresiz olarak' ibaresinin iptaline ilişkin gerekçeli kararını Resmi Gazete'de yayımladı. Antalya 12. Aile Mahkemesi'nin başvurusu üzerine 4 Haziran'da verilen kararın yayımlanmasıyla birlikte, yeni yasal düzenleme yapılması için öngörülen 9 aylık süre başladı.

Yüksek Mahkeme, iptal edilen düzenlemenin nafaka borçlusu tarafa süresiz mali yükümlülük getirdiğini ve bu durumun taraflar arasındaki makul dengeyi bozduğunu belirtti. Kararda, devletin Anayasa'nın 5. ve 17. maddelerinden kaynaklanan pozitif yükümlülükleri çerçevesinde, yapılacak düzenlemelerin her iki tarafın menfaatlerini dengelemesi ve taraflardan biri aleyhine ölçüsüz sonuçlar doğurmaması gerektiği ifade edildi.

AYM, nafaka süresinin belirlenmesinde; evliliğin süresi, eşlerin yaşı, sağlık durumu, ekonomik ve sosyal şartlar, nafaka borçlusunun boşanma sonrası hayatına etkisi ve çalışma hayatına katılma imkanları gibi somut kriterlerin dikkate alınması gerektiğini vurguladı. Mevcut düzenlemenin hakime nafaka süresini belirleme konusunda takdir yetkisi tanımadığına dikkat çekildi.

Karar, yoksulluk nafakasını tamamen ortadan kaldırmıyor. Yüksek Mahkeme, nafakanın kural olarak herhangi bir süre sınırı olmaksızın ödenmesini öngören hükmü iptal ederken, ödeme süresinin her davanın kendine özgü şartlarına göre hakim tarafından belirlenmesi gerektiğine işaret etti. Gerekçede, gerekli koşulların oluşması halinde nafakanın yaşam boyunca devam etmesinin de mümkün olabileceği belirtildi.

İptal kararının yürürlüğe girmesiyle oluşabilecek yasal boşluğun önüne geçilmesi amacıyla tanınan 9 aylık sürenin sonunda, yeni düzenlemenin 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Bu süreçte Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) yeni kuralları belirlemesi bekleniyor.