Anayasa Mahkemesi'nin süresiz nafaka iptali kararı Resmi Gazete'de yayımlandı

Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde yer alan ve boşanma sonrası yoksulluk nafakasının "süresiz olarak" ödenmesini öngören düzenlemeyi iptal etti. Antalya 12. Aile Mahkemesinin itiraz başvurusu üzerine konuyu esastan inceleyen Yüksek Mahkeme'nin bu kararı, Resmi Gazete'de yayımlanarak resmiyet kazandı. İptal hükmü, yeni yasal düzenleme yapılması için yasama organına tanınan süre kapsamında 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek.

Mahkeme, karar gerekçesinde mevcut düzenlemenin hakime nafakanın süresi konusunda takdir yetkisi tanımadığını ve yerleşik yargı uygulamalarında her durumda süresiz nafakaya hükmedildiğini belirtti. Süresiz nafaka yükümlülüğünün borçlu üzerinde aşırı ve ölçüsüz bir yük oluşturduğuna dikkat çeken Yüksek Mahkeme, bu durumun kişilerin ruhsal, ekonomik ve sosyal bütünlüğü üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğine hükmetti. Kararın, Anayasa'nın 2, 5 ve 17'nci maddelerine aykırı olduğu ifade edildi.

İptal edilen düzenleme yoksulluk nafakasının tamamen kaldırılması anlamına gelmiyor. Mahkeme, nafakanın belirlenmesinde evliliğin süresi, eşlerin yaşı, eğitim durumu, sağlık durumu ve çalışma kapasitesi gibi somut unsurların dikkate alınması gerektiğini vurguladı. Hakimlerin, her olayın kendi koşullarına göre nafakanın süresini belirleyebilmesi ve hangi durumlarda ömür boyu nafaka verileceğinin kanunda açıkça düzenlenmesi gerektiği belirtildi.

Türk Medeni Kanunu'nun mevcut sistemine göre, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek taraf, kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması şartıyla nafaka talep edebiliyor. Nafaka miktarı ödeyecek kişinin mali gücüne göre belirlenirken; nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi veya yoksulluğunun ortadan kalkması gibi durumlarda ödeme sona eriyor. 1988 yılından bu yana uygulanan süresiz nafaka düzenlemesi, AYM'nin bu kararıyla birlikte somut olayın özelliklerine göre süreli hale getirilecek.

Kararın yürürlüğe girmesi için tanınan dokuz aylık geçiş süreci boyunca mevcut hükümlerin uygulanmaya devam edeceği bildirildi. Bu süreçte TBMM tarafından yeni bir yasal düzenleme yapılması bekleniyor. Mevcut nafakaların iptal kararıyla birlikte otomatik olarak sona ermeyeceği, yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte sistemin değişeceği ifade edildi.