Bina Kimlik Sertifikalı yapılara 5 yılda bir zorunlu denetim geliyor

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yönetmelik taslağına göre, Bina Kimlik Sertifikası (BKS) bulunan yapılar 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren her 5 yılda bir zorunlu gözlemsel denetime tabi tutulacak. 2021 yılından itibaren iskan izni alarak BKS sahibi olan yeni binaları kapsayan düzenleme, binaların taşıyıcı sistemlerine yönelik sonradan yapılan müdahaleleri tespit etmeyi ve deprem güvenliğini korumayı hedefliyor.

Denetim süreci, Bakanlık tarafından her ocak ayında elektronik sistem üzerinden sırayla görevlendirilecek yapı denetim kuruluşları aracılığıyla yürütülecek. Atanan ekiplerin, görevlendirmeyi takip eden en geç iki ay içerisinde bina yöneticisi, maliklerden biri veya mahalle muhtarı eşliğinde yerinde inceleme yapması gerekecek. Denetim ekiplerine yönelik herhangi bir engelleme veya şiddet girişimi durumunda ise incelemeler kolluk kuvvetleri eşliğinde tamamlanacak.

Uzman personel tarafından doldurulacak periyodik kontrol formlarında; özellikle bodrum ve zemin katlardaki kolonların durumu, taşıyıcı sisteme yönelik kolon kesme veya duvar yıkma gibi dış müdahaleler, binanın kat sayısı, taban alanı ve dış cephe çıkmalarının ruhsata uygunluğu titizlikle incelenecek. Ayrıca binadaki kritik çatlaklar, istinat duvarlarının durumu, asansörlerin periyodik kontrolleri ve kullanım amacının resmi evraklarla uyumu da denetim kapsamında yer alacak.

Denetimler sonucunda hazırlanan teknik raporlarda, sorumluluğu bulunan personelin isim ve sicil numaraları yer alacak. Tespit edilen aykırılıkların fotoğraf ve videolarla belgelenmesi istenirken; rapor sonuçlarına göre belediyeler veya valilikler, İmar Kanunu uyarınca ilgili yapılar için mühürleme, güçlendirme veya yıkım işlemlerini başlatabilecek.

Düzenleme ile özellikle ticari amaçlı kullanımlarda taşıyıcı sisteme yapılan müdahalelerin önüne geçilmesi amaçlanıyor. Bakanlığın hazırladığı taslak, geçmişteki büyük depremlerde ortaya çıkan yapı hasarlarının önemli nedenlerinden birinin taşıyıcı sisteme yapılan izinsiz müdahaleler olduğu gerçeğine dayanıyor.