Deniz kuşlarının biyolojik saati jet lag nedeniyle rotalarından sapıyor

Oxford Üniversitesi araştırmacıları, uzun mesafe uçan deniz kuşlarının biyolojik saatleri ile bulundukları bölgenin yerel saati arasındaki uyumsuzluk nedeniyle 'jet lag' yaşadığını tespit etti. Science dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, bu durum kuşların yön bulma yeteneklerini etkileyerek rotalarından sapmalarına yol açıyor.

Araştırma kapsamında İngiltere'nin batı kıyılarında yaşayan Manx yelkovan kuşları incelendi. 20 yıllık GPS takip verilerinin analiz edildiği çalışmada, kuşların Atlantik Okyanusu üzerindeki beslenme yolculuklarından kolonilerine dönerken yaşadıkları yön bulma sorunları ele alındı.

Bilim insanları, kuşların doğuya doğru gerçekleştirdikleri hızlı uçuşlar sırasında biyolojik saatlerinin yerel saatten yaklaşık bir saat geride kalabildiğini belirledi. Manx yelkovan kuşlarının yön tayini için Güneş'in gökyüzündeki konumundan yararlandığı, ancak iç saatlerindeki bozulmanın bu navigasyon sürecini aksattığı kaydedildi.

Kuşların gün doğumu ve gün batımı gibi doğal döngülerle biyolojik saatlerini yerel zamana ayarladıkları belirtilirken, farklı boylamlar arasında hızlı hareket etmenin iç saat ile yerel zaman arasında uyumsuzluk yarattığı ifade edildi. Bu durumun kuşları rotalarından yüzlerce kilometre uzaklaştırabildiği bildirildi.