115 milyon yıllık dinozor fosilinde hemoglobin molekülü izleri bulundu

Avustralya başta olmak üzere çok uluslu bir araştırma ekibi, Brezilya'nın jeolojik katmanlarından çıkarılan 115 milyon yıllık Aratasaurus museunacionali türüne ait etçil dinozor fosilinde kan bileşenlerine özgü izler saptadı. Curtin Üniversitesi öncülüğünde yürütülen ve ABD Ulusal Bilimler Akademisi Bildirileri (PNAS) dergisinde yayımlanan çalışma, dinozorun uzuv kemiklerinde hemoglobin proteininin kimyasal değişime uğramış moleküler türevlerini ortaya koydu.

Araştırmacılar, organik bileşenleri ayırt etmek ve tanımlamak amacıyla yüksek performanslı sıvı kromatografisi ile kütle spektrometrisi tekniklerini kullandı. Yapılan analizler sonucunda, kemiğin içindeki ince kanal ağında bulunan oval ve hücre benzeri yapıların kırmızı kan hücresi kalıntıları olduğu belirlendi. Bu yapıların içerisinde demir, azot ve karbon elementleri tespit edildi.

Bilim insanları, hücre benzeri yapılarda bulunan bu minerallerin, fosilleşme sürecinde biyolojik moleküllerin bozulmasını engelleyen doğal bir kalkan işlevi görmüş olabileceğini kaydetti. Ayrıca, fosili çevreleyen kayaçlarda klorofil ve bakteriyoklorofil kaynaklı farklı moleküler yapılar da bulundu. Bu durum, saptanan kan bileşenlerinin dış kaynaklı bir kirlenmeden ziyade doğrudan dinozorun kendi dokusuna ait olduğu görüşünü destekledi.

Paleontologlar, 115 milyon yıl önce ölen canlılardan genellikle sadece kemik, diş veya ayak izi kalabileceği düşünülürken, bu bulgunun fosillerden elde edilebilecek bilgiler konusundaki anlayışı değiştirebileceğini belirtti. Çalışmanın, milyonlarca yıllık fosillerde özgün biyolojik moleküllerin korunabileceğini kanıtlaması açısından çığır açıcı nitelikte olduğu ifade edildi.

Elde edilen sonuçların, gelecekte dinozorların fizyolojik özelliklerinin moleküler düzeyde incelenmesine olanak sağlayacağı ve evrimsel biyoloji alanında yeni araştırmalara kapı aralayacağı vurgulandı.