Avrupa Merkez Bankası euro likiditesi için EUREP mekanizmasını genişletti

Avrupa Merkez Bankası (ECB) Yönetim Kurulu Üyesi Philip Lane, 21 Ekim tarihinde Çin'in Şanghay kentinde yaptığı konuşmada, euronun küresel erişimini artırmak amacıyla kapsamı genişletilen EUREP mekanizmasına son altı ay içerisinde 30'dan fazla merkez bankasının ilgi gösterdiğini bildirdi. Lane, sisteme kabul edilen ilk yabancı merkez bankalarının katılım süreçlerinin ekim ayının başında tamamlandığını duyurdu.

2026 yılında kapsamı genişletilen EUREP mekanizması, Euro Bölgesi dışında bulunan ve uygunluk şartlarını karşılayan merkez bankalarına, belirli teminatlar karşılığında kısa vadeli euro likiditesi sağlıyor. Sistem kapsamında her bir merkez bankası için 50 milyar euroya kadar finansman limiti belirlenebiliyor. Bu tutar, tüm katılımcıların kullanabileceği ortak bir fonu değil, tek bir merkez bankasının erişebileceği azami finansman miktarını temsil ediyor.

Mekanizmadan yararlanmak isteyen merkez bankalarının, euro cinsinden yüksek kaliteli ve belirlenen koşullara uygun menkul kıymetleri teminat olarak göstermesi gerekiyor. Finansman işlemlerinin vadesi bir gün ile bir hafta arasında değişirken, ihtiyaç halinde borçlanma yenilenebiliyor. Uygulanacak maliyet ise ECB'nin temel refinansman faizine eklenen bir marj üzerinden hesaplanıyor.

EUREP, merkez bankalarının sürekli kullanabileceği düşük maliyetli bir kredi kaynağı olarak değil, finansal piyasalarda stres yaşandığı ve mevcut kanalların yetersiz kaldığı dönemlerde devreye girecek bir mekanizma olarak tasarlandı. ECB, bu uygulama ile uluslararası işlemlerde euro kullanımını desteklemeyi ve Euro Bölgesi dışındaki likidite sıkıntılarının Avrupa piyasalarına yansımasını sınırlamayı hedefliyor.

Philip Lane, euronun uluslararası kullanımının yaygınlaşmasının ECB'nin fiyat istikrarını sağlama kapasitesini artırabileceğini belirtti. Lane, euronun küresel rolünün güçlenmesinin para politikasının yurt dışındaki etkisini artıracağını, ticarette euro üzerinden faturalandırmayı teşvik ederek ithalat fiyatlarının dış şoklara karşı hassasiyetini azaltabileceğini ifade etti.

İlgi gösteren 30'dan fazla merkez bankasının hangileri olduğu ve ülkeler arasındaki dağılımı hakkında bilgi paylaşılmadı. Ayrıca, ilgi gösteren tüm kurumların sisteme kabul edildiği veya euro cinsinden borçlanmaya başladığı yönünde bir açıklama yapılmadı. Sisteme katılımın kara para aklama, terörizmin finansmanı ve uluslararası yaptırımlar gibi belirli uygunluk kriterlerine bağlı olduğu kaydedildi.