Küresel gıda fiyat endeksi eylülde son 4 yılın zirvesine yükseldi

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel gıda fiyatlarını takip eden Gıda Fiyat Endeksi'nin eylül 2026'da bir önceki aya göre yüzde 1,5 artarak 136 puana yükseldiğini duyurdu. Üç ay üst üste yükseliş kaydeden endeks, böylece Kasım 2022'den bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı. Endeks, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 5,8 oranında artış gösterirken, Mart 2022'deki tarihi zirvenin yaklaşık yüzde 14,3 altında seyretmeye devam etti.

Fiyat artışlarında lojistik ağlardaki aksaklıklar, nakliye hatlarındaki tıkanıklıklar ve olumsuz hava koşullarının yarattığı arz endişeleri etkili oldu. FAO Tahıl Fiyat Endeksi eylülde bir önceki aya göre yüzde 5,1 yükseldi. Bu yükselişte Karadeniz'deki lojistik kısıtlamalar ile Kuzey Amerika'nın bazı bölgelerindeki kuraklığın buğday fiyatlarını yüzde 6,3 oranında artırması rol oynadı. Mısır fiyatları ise yüzde 5,6 yükseliş kaydetti.

Bitkisel yağ fiyatları, Güneydoğu Asya'daki kuraklığın palm yağı üretimini olumsuz etkilemesi ve güçlü ithalat talebiyle yüzde 0,9 arttı. Et fiyatlarında ise farklı eğilimler gözlendi; FAO Et Fiyat Endeksi, arzın yüksek olması ve tavuk ile domuz eti fiyatlarındaki düşüş nedeniyle yüzde 1,1 geriledi. Buna karşın, ABD'den gelen talep nedeniyle Brezilya'da sığır eti fiyatları yükselirken, koyun eti fiyatları yatay bir seyir izledi.

FAO Başekonomisti Maximo Torero, Hürmüz Boğazı ve Karadeniz'deki ulaşım sorunlarının iklim kaynaklı şoklarla birleşerek enerji, taşımacılık ve temel gıda emtiaları üzerindeki baskıyı artırdığını belirtti. Torero, küresel emtia fiyatlarındaki bu yükselişin kalıcı hale gelmesi ve daha geniş bir alana yayılması durumunda, özellikle gıda ve enerji ithalatına bağımlı ülkelerde tüketici gıda fiyatlarına kısa sürede yansıyabileceği uyarısında bulundu.