GJ 3090 b adlı gezegen yıldızının etrafında ters yönde dönüyor

Londra Queen Mary Üniversitesi ve Cenevre Üniversitesi'nden araştırmacılar, GJ 3090 b olarak adlandırılan Neptün büyüklüğündeki bir gezegenin, ev sahibi yıldızının dönüş yönünün tam tersine hareket ettiğini tespit etti. Yakın kızılötesi spektrograf (NIRPS) kullanılarak yapılan yüksek çözünürlüklü gözlemlerle kesinleştirilen bu durum, M cüce yıldızları etrafında daha önce rastlanmamış bir yörünge dinamiği olarak kaydedildi.

Normal şartlarda yıldızlar ve çevresindeki gezegenler, aynı gaz ve toz diskinden oluştuğu için aynı yönde hareket ederler. Ancak GJ 3090 b, 136 derecelik yörünge eğikliğiyle bu temel kuralı bozuyor. Araştırmanın başyazarı Dr. Andrew Winter, bu keşfin gezegenlerin evrimleşme süreçlerine dair mevcut anlayışın yeniden gözden geçirilmesine neden olduğunu belirtti.

Bilim insanları, gezegenin bu sıra dışı rotasının nedenlerini açıklamak için farklı senaryolar üzerinde duruyor. İlk ihtimal, sistemin başlangıcında yerçekimi etkisiyle hareket eden devasa bir dış gezegenin veya eş yıldızın yörüngeyi etkilemiş olabileceği yönünde. Ancak yapılan detaylı incelemelerde, gezegeni bu yörüngeye zorlayacak devasa bir gök cisminin varlığına dair herhangi bir kanıt bulunamadı.

Diğer bir olasılık ise yıldızın erken evrim dönemlerinde, orijinal yapısından farklı bir eğime sahip ikinci bir gaz ve toz diski edinmiş olabileceği ihtimali üzerinde duruluyor. Araştırmacılar, bu sistemin gizemini çözmek ve benzer mimarilere sahip başka sistemlerin olup olmadığını belirlemek için yeni gözlemlere ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.