Grönland fiyortlarında dev kaya kayması ve tsunami riski tespit edildi

Danimarka, Grönland ve Norveç jeoloji enstitülerinden araştırmacıların yürüttüğü ortak çalışma, Uummannaq Fiyort sisteminde her an harekete geçebilecek iki büyük dengesiz yamaç saptadı. Communications Earth & Environment dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, küresel ısınma kaynaklı permafrost erimesi dağ yapısını bir arada tutan donmuş toprak tabakasını çözerek kaya kütlelerinin tutunma kabiliyetini azaltıyor.

Jeolog Marie Keiding liderliğindeki ekip, Karrat Fiyortu'nda yaklaşık 400 milyon metreküplük devasa bir kaya kütlesinin asılı durduğunu belirledi. Bu kütlenin tek seferde çökmesi durumunda oluşacak mega tsunaminin, 100 kilometreden fazla mesafe kat ederek 10 metreyi aşan dalgalarla fiyort sistemindeki yaşam alanlarını yok edebileceği öngörülüyor. Diğer tehlike alanı olan Kangerluarsuk Fiyortu'ndaki 30 milyon metreküplük yamaçta ise hareketliliğin 2015 yılından bu yana olağandışı bir hızla arttığı kaydedildi.

Yapılan jeofizik simülasyonları, Kangerluarsuk'taki kaymanın gerçekleşmesi halinde 25 kilometre uzaklıktaki Ukkusissat yerleşim alanının 6 dakika içinde 3 ila 7 metre yüksekliğindeki dalgaların altında kalacağını gösterdi. Uzmanlar, iklim krizine bağlı olarak bu tür felaketlerin sıklığının artabileceğine dikkat çekerek acil erken uyarı sistemlerinin kurulması gerektiğini vurguladı.