H5N1 virüsü en az 40 kuş türünü yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bıraktı

Bilim insanları, H5N1 kuş gribi virüsünün yaban hayatı üzerinde ağır bir biyolojik baskı oluşturduğunu ve en az 40 kuş türünün doğrudan yok olma tehdidiyle karşı karşıya kaldığını bildirdi. Salgının göç yolları ve izole yaşam alanları üzerinden hızla yayılması, krizin küresel bir doğa felaketine dönüşmesine yol açtı.

Salgının en yıkıcı etkileri Güney Georgia Adası'ndaki güney deniz fillerinde gözlemlendi. 2025 yılına kadar virüs kaynaklı komplikasyonlar nedeniyle 53 binden fazla dişi deniz filinin yaşamını yitirdiği kaydedildi. Bazı Güney Atlantik kolonilerinde yeni doğan yavruların yüzde 90'ından fazlası, yetişkin dişi nüfusunun ise yaklaşık yarısı telef oldu.

Yaşanan kitlesel kayıpların ardından Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN), güney deniz filinin koruma derecesini "en az endişe verici" seviyesinden "hassas" seviyesine yükseltti. Bu durum, bir türün H5N1 virüsü nedeniyle doğrudan daha yüksek bir risk kategorisine alınması açısından bir ilk olarak kaydedildi.

BirdLife International, virüsün popülasyon dinamikleri üzerindeki etkisini ölçmek amacıyla büyük skua, kuzey sümsük kuşu, Peru pelikanı ve Humboldt pengueni türlerini yakın takibe aldı. Araştırmalar, bu türlerin geleneksel kuluçka alanlarında ciddi nüfus düşüşleri yaşandığını belgeledi.

İskoçya kıyılarında dünya nüfusunun yarısından fazlası bulunan büyük skua türünün izlenen kolonilerinde, 2021-2023 yılları arasında yüzde 76 oranında azalma görüldü. Kuzey sümsük kuşlarının İskoçya'daki Bass Rock kolonisinde 2021-2024 döneminde yüzde 43, Galler'deki Grassholm Adası'nda ise 2015-2024 periyodunda yüzde 47 oranında kayıp tespit edildi.

Pasifik ekosistemindeki kırılganlık, Şili kıyı şeridinde 2023 yılında yaklaşık 3 bin Humboldt pengueninin ölü bulunmasıyla da dikkat çekti. Uzmanlar, sağlıklı bir değerlendirme için salgın öncesi popülasyon büyüklüklerinin ve üreme sıklıklarının dikkate alınması gerektiğini vurguluyor.