Atlantik mavi yüzgeçli orkinoslar İstanbul sularında yeniden görüldü

İstanbul Boğazı, Haliç ve İzmit Körfezi sularında son günlerde Atlantik mavi yüzgeçli orkinosların görülmeye başlanmasıyla birlikte deniz ekosisteminde hareketlilik yaşanıyor. Galata Köprüsü çevresinde kıyıya yakın sularda boyları 2 ila 2,5 metreye ulaşan balıkların su yüzeyine çıktığı gözlemlenirken, bu durum vatandaşlar ve turistler tarafından ilgiyle takip ediliyor.

İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Taner Yıldız, orkinosların görülmesinin yeni bir habitat keşfi değil, türün tarihsel ekolojik alanına geri dönmesinin bir işareti olabileceğini ifade etti. Yıldız, orkinosların yeni gelmediğini, aksine geçmişte kullandıkları göç ve beslenme rotalarını yeniden kullanmaya başladıklarını belirtti.

Tarihsel kayıtlara göre Ege Denizi'nden Marmara'ya, İstanbul Boğazı üzerinden de Karadeniz'e uzanan düzenli bir göç güzergahı bulunduğu aktarıldı. Yıldız'ın paylaştığı bilgilere göre, kuzeye doğru göç nisan ayında başlayıp temmuzda yoğunlaşıyor, ağustos sonunda tamamlanıyor; Karadeniz'den dönüş ise ekim ile aralık döneminde gerçekleşiyor. Bazı yıllarda ise balıkların şubat-mart aylarına kadar Marmara'da kalarak palamut, uskumru ve istavrit ile beslendiği kaydedildi.

Geçmiş dönemlerdeki yoğunluğa dikkat çeken Yıldız, İstanbul Balıkhanesi kayıtlarına göre yalnızca 1913-1914 döneminde 537 bin 455 kilogram orkinos satıldığını bildirdi. Türün geçmişte Marmara ve İstanbul Boğazı'nda çok daha yoğun bulunduğunu belirten Yıldız, bireylerin ağırlığının 100 ile 450 kilogram arasında değiştiğini ve İzmit Körfezi'nin de dönüş göçü sırasında önemli bir avlanma alanı olduğunu vurguladı.

Orkinosların 1980'li yıllardan itibaren başta aşırı avcılık olmak üzere çeşitli nedenlerle Marmara üzerinden Karadeniz'e uzanan düzenli göçlerinin büyük ölçüde kesintiye uğradığı ifade edildi. Uzmanlar, son dönemdeki gözlemlerin bu bölgesel göç davranışının yeniden canlanmasının erken işaretleri olabileceğini değerlendiriyor.