Kamu yatırımlarında yerli malı kullanımına öncelik verilecek

2027-2029 dönemi Kamu Yatırım Programı Hazırlama Rehberi'nde yer alan düzenlemelere göre, kamu-özel işbirliği (KÖİ) yöntemiyle yürütülen projeler ile bu modelle uygulanan tüm kamu yatırımlarında yerli malı kullanılmasına öncelik verilecek. Rehber kapsamında, kamu yatırımlarının finansman modelinden bağımsız olarak stratejik dokümanlardaki hedeflerle uyumlu olması ve yalnızca ekonomik açıdan yapılabilir projelerin teklif edilmesi şartı getirildi.

KÖİ modeli, harcama etkinliğinin kamu kaynaklarının kullanımından daha yüksek olduğu durumlarda tercih edilecek. Cumhurbaşkanlığı yetkisi için teklif edilen KÖİ projeleri için; teknik, finansal, ekonomik, sosyal ve hukuki açılardan yapılabilirlik analizlerini içeren ön yapılabilirlik etüdü hazırlanacak. Bu etütler; öngörülen katkı payı, doğrudan ödeme, garantiler, risk analizleri ve harcama getirisi analizlerini kapsayacak.

Projelerin teklif edilmesi sürecinde, ilgili mevzuatın gerektirdiği durumlarda 'ÇED Olumlu Belgesi' veya 'ÇED gerekli değildir' kararının alınmış olması gerekecek. Ayrıca, kamu yatırım projelerinin hazırlık ve uygulama aşamalarında iş sağlığı ve güvenliği konuları özellikle dikkate alınacak.

Yatırım planlamalarında sosyal kapsayıcılık kriterleri de ön plana çıkacak. İdareler, projelerin planlama ve uygulama aşamalarını kadınların toplum içindeki güçlenmesine katkı sağlayacak şekilde kurgulayacak. Engelliler Kanunu uyarınca, yeni projelerin engellilerin erişilebilirliğine uygun olması, mevcut projelerin ise bu standartlara uygun hale dönüştürülmesi hedeflenecek.

Finansal kiralama yöntemiyle yapılan yatırımlarda, finans tipi kiralamalara programda yer verilecek. Finans tipi kiralamaya konu olan yatırım malının toplam değeri, kiralamanın başladığı ilk yılın kamu yatırım programında yıl ödeneği olarak gösterilecek ancak sonraki yıllarda ödenek gösterilmeyecek. Bu yöntemle, yatırım malının kuruluşun sabit sermaye stokuna katıldığının belgelenmesi amaçlanacak. Faaliyet tipi finansal kiralama yatırımlarına ise kamu yatırım programlarında yer verilmeyecek.