Kentsel dönüşümde strateji belgesi zorunluluğu ve ihtisas mahkemeleri geliyor

2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı doğrultusunda, Türkiye genelindeki riskli yapı stokunun yenilenmesi amacıyla kentsel dönüşüm süreçlerinde yeni bir döneme giriliyor. Yeni düzenlemelerle birlikte kentsel dönüşüm strateji belgelerinin hazırlanması yasal zorunluluk haline getirilecek ve dönüşüm projelerinde yaşanan hukuki engelleri aşmak için ihtisas mahkemelerinin kurulmasına yönelik mevzuat çalışmaları yürütülecek.

Hazırlanan yeni yol haritası kapsamında, afetlere karşı dirençli yerleşim alanlarının oluşturulması hedefleniyor. Bu doğrultuda sosyal yapının ihtiyaçlarına ve sürdürülebilir şehirleşme ilkelerine uygun programlara ağırlık verilecek. Dönüşüm uygulamalarının şehir dokusuna ve estetiğine uygun şekilde, yerinde dönüşüm anlayışıyla yürütülmesi için bütüncül projeler geliştirilecek.

Kentsel dönüşüm süreçlerinde mülkiyet uyuşmazlıkları ve dava süreçleri nedeniyle yaşanan gecikmelerin önüne geçilmesi amaçlanıyor. İhtisas mahkemelerinin hayata geçirilmesiyle, uzlaşma süreçlerinde katılımcılığın artırılması ve anlaşmazlıkların daha hızlı karara bağlanması hedefleniyor. Ayrıca dönüşüm ihtiyacı bulunan alanların çevresel, sosyal ve ekonomik özelliklerine göre özel dönüşüm modelleri uygulanacak.

6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında bugüne kadar 59 ilde 292 riskli alan ilan edildi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından lisanslandırılan üniversiteler, kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları, yapı denetim kuruluşları ve yapı laboratuvarları dahil toplam 1696 kurum riskli yapı tespit çalışmalarını sürdürüyor.

Yapılan çalışmalar neticesinde 1 milyon 480 bin bağımsız birimin riskli olduğu tespit edilirken, dönüşüm alanlarıyla birlikte kentsel dönüşüm kapsamına alınan toplam bağımsız birim sayısı 2 milyon 761 bine ulaştı. İstanbul'da yürütülen 'Yarısı Bizden' kampanyası kapsamında ise 70 bin 416 bağımsız birim için 86,7 milyar lira destek sağlandı. Söz konusu kampanya kapsamında konut sahiplerine hibe, kredi ve tahliye desteği olmak üzere toplam 1 milyon 875 bin liralık imkan sunuluyor.