Kira tespit davalarında 5 yıl kuralı ve uygulama esasları

Kira tespit davası, konut veya çatılı iş yeri kira sözleşmelerinde kira bedelinin güncel ekonomik koşullara, rayiç değerlere ve hakkaniyete uygun olarak mahkeme kanalıyla yeniden belirlenmesini sağlayan bir dava türüdür. Mal sahipleri, yasal zam oranına rağmen kira bedelinin düşük kaldığını düşünmeleri durumunda, önce arabulucuya gitmek şartıyla bu davayı açabilmektedir.

Sözleşmede TÜFE 12 ay ortalaması gibi bir artış oranı belirtilmemişse veya çok düşük bir oran kararlaştırılmışsa, 5 yıl beklenmeden dava açılabilmektedir. Ancak bu durumda hakim, yasal tavan oran olan TÜFE 12 ay ortalamasının üzerinde bir artışa karar verememektedir. Türkiye'deki sözleşmelerde genellikle TÜFE maddesi yer aldığı için, 5 yıldan önce açılan davaların kabul görmemesi nedeniyle bu sürenin beklenmesi önerilmektedir.

Kira bedelinin mülkün değerinin çok altında kaldığını belirten mal sahiplerinin, güncel rayiç değerlerin tespiti için 5 yıl dolduktan sonra dava açmaları gerekmektedir. Mahkemelerde eski kiracılar için hakkaniyet indirimi uygulanmaktadır.