Metropolis Antik Kenti kazılarında 6 bin yıllık yerleşim izleri bulundu

İzmir'in Torbalı ilçesinde yer alan Metropolis Antik Kenti'nde sürdürülen arkeolojik kazı çalışmaları, bölgenin yaklaşık 6 bin yıllık yerleşim geçmişine dair yeni bulgular ortaya koyuyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi, Sabancı Vakfı ve Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın desteklediği çalışmalarda; bronz heykeller, yazıtlar, mimari kalıntılar ve gündelik kullanım eşyaları tespit edildi. Elde edilen veriler, antik kentin ticaret, tarım, eğitim, spor ve kültürel yaşamına dair önemli bilgiler sunuyor.

Metropolis Kazı Başkanı Prof. Dr. Serdar Aybek, kentin antik dönemdeki stratejik konumuna vurgu yaparak Metropolis'i 'yolların kesiştiği şehir' olarak tanımlıyor. Aybek, kentin Torbalı Ovası'nın sınırında, Aydın Dağları'nın arkasındaki Gediz Vadisi ile İç Anadolu'dan Ege'ye uzanan güzergâhların kesişim noktasında bulunduğunu belirtti. Kentin, Torbalı Ovası'ndaki tarımsal üretimi yönettiği ve ürünleri Küçük Menderes Nehri üzerindeki liman aracılığıyla Efes'e ulaştırdığı ifade edildi.

Kentin tarihsel gelişimi incelendiğinde, çevredeki en erken yerleşim izlerinin 6 bin yıl öncesine dayandığı görülüyor. Modern bir şehir yapısına kavuşması ise MÖ 3. yüzyılda Seleukos Krallığı ve sonrasında Pergamon Krallığı dönemlerinde gerçekleşti. Bu dönemde kentin, birbirini dik kesen sokaklardan oluşan ızgara planlı bir düzenle yeniden yapılandırıldığı ve bir kent devleti statüsü kazandığı kaydedildi.

Kazılarda bulunan parçalanmış ve eritilmek üzere bir araya getirilmiş bronz heykel grubu, antik çağdaki geri dönüşüm uygulamalarına dair dikkat çekici bir örnek olarak değerlendiriliyor. Prof. Dr. Serdar Aybek, bu buluntuyu antik dönemin bir 'sıfır atık projesi' olarak nitelendirerek, bronzun yeniden kullanılabilirliği nedeniyle heykellerin bir 'hurda atölyesi' tarafından toplandığını belirtti.

Metropolis'in ulaşım ağındaki rolü, antik dönemde de günümüzde olduğu gibi Karabel Geçidi ile olan bağlantısı sayesinde stratejik bir önem taşıyordu. Kentin güneyde Efes'e, kuzeyde ise Smyrna'ya ve İç Anadolu'ya uzanan yolların merkezinde yer aldığı, bu durumun kentin sosyo-kültürel ve ticari gelişimini doğrudan etkilediği belirtildi.