Türkiye'nin elektrik kapasitesi 127 bin megavat sınırına dayandı

Türkiye'nin elektrik kurulu gücü, eylül ayı verilerine göre 126 bin 944 megavata yükseldi. Toplam kapasitenin 79 bin 902 megavatlık bölümü yenilenebilir enerji kaynaklarından oluşuyor. Cumhuriyet'in kuruluş döneminde 33 megavat seviyesinde olan kurulu güç, son yarım asırda petrol krizleri, piyasa reformları ve yenilenebilir enerji yatırımlarıyla önemli bir gelişim gösterdi.

Anadolu Ajansı tarafından Cumhuriyet'in 103. yıl dönümüne özel hazırlanan 'Karanlıktan Şebekeye' başlıklı dosyada, elektrik sisteminin tarihsel süreci ele alındı. Türkiye'nin elektrik sistemi, 1970 yılında Türkiye Elektrik Kurumu'nun (TEK) kurulmasıyla bütünleşik bir yapıya kavuşurken, izleyen süreçte arz güvenliği ve piyasa düzenlemeleriyle şekillenen bir dönüşüm yaşadı.

1973 yılında dünyada yaşanan petrol krizi, fosil yakıt ithalatına bağımlı olan Türkiye'de enerji arz güvenliğinin önemini ortaya koydu. Bu krizin ardından Türkiye, 1974 yılında kurulan Uluslararası Enerji Ajansı'na kurucu üye olarak katıldı. 1970'lerin sonundaki döviz darboğazı ise elektrik üretimini zorlayan temel unsurlardan biri oldu.

Elektrik üretiminde özel sektörün rolü, 4 Aralık 1984'te kabul edilen 3096 sayılı Kanun ile artmaya başladı. Bu düzenleme ile yap-işlet-devret modeli ve otoprodüktör uygulamaları gibi yöntemlerin önü açıldı. Sektördeki yapısal değişim, 1993 yılında TEK'in Türkiye Elektrik Üretim İletim AŞ (TEAŞ) ve Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ (TEDAŞ) olarak ikiye ayrılmasıyla devam etti.

Sektördeki en büyük kırılma noktalarından biri ise 2001 yılında Elektrik Piyasası Kanunu'nun yürürlüğe girmesiyle yaşandı. Bu süreçle birlikte piyasa düzenlemesine geçilirken, elektrik üretimi, iletimi ve ticareti gibi faaliyetlerin farklı kurumlara bölünmesiyle yeni bir dönem başladı. Günümüzde Türkiye, 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda elektrik sistemini yeni bir aşamaya taşıyor.