UAEA Suriye'nin nükleer uyumsuzluk dosyasını kapattı

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Yönetim Kurulu, Suriye'nin nükleer güvence denetimleri kapsamındaki 'uyumsuzluk' dosyasını kapatma kararı aldı. Suriye Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Mudar el-Ukla, kararın resmi televizyon kanalı El-İhbariye'ye yaptığı açıklamada, gelişmenin son bir buçuk yıldır yürütülen diplomatik ve teknik çalışmaların bir sonucu olduğunu belirterek, kararı 'tarihi bir başarı' olarak nitelendirdi.

UAEA Yönetim Kurulu'nun basına kapalı toplantısında alınan karara göre, Suriye'nin daha önce beyan edilmemiş nükleer malzemeleri ajansın güvence denetimleri kapsamına alındı. Kararda, yeni Suriye yönetiminin gerekli bilgi ve erişimi sağladığı, geçmiş nükleer faaliyetlere ilişkin açıkta kalan soruları açıklığa kavuşturduğu ve 2011 tarihli kararın hükümlerine son verildiği ifade edildi.

ABD'nin Viyana'daki Birleşmiş Milletler ve uluslararası kuruluşlar nezdindeki Daimi Temsilcisi Preston Wells Griffith, kararın Suriye'nin 'Uyumsuz Devletler Listesi'nden çıkarılması açısından tarihi bir gün olduğunu belirtti. Griffith, Suriye'nin geçen temmuz ayında UAEA'ya daha önce bildirilmeyen nükleer materyallerin bulunduğu bir tesisi açıkladığını ve UAEA'nın bu tesiste yaklaşık 73 ton doğal uranyum metali bulunduğunu doğruladığını aktardı.

Süreçle ilgili olarak Griffith, önceki Esed rejiminin Deyrizor'daki ilan edilmemiş nükleer reaktörü de kapsayan gizli programını UAEA'ya bildirmemesinin ardından 15 yıl önce uyumsuzluk tespit edildiğini hatırlattı. Griffith, eski yönetimin hesap vermekten kaçınmak amacıyla yalan ve örtbas politikası izlediğini öne sürerken, yeni yönetimin şeffaflık ve iş birliği konusunda yeni bir dönem başlattığını savundu.

Mudar el-Ukla ise kararın Suriye üzerinde kurulan siyasi baskı dönemini sona erdirdiğini ve ülkenin nükleer enerjiyi barışçıl amaçlarla kullanma hakkının uluslararası alanda yeniden tescillendiğini vurguladı. UAEA, 2007 yılında Deyrizor'da vurulan bir tesisin gizli bir nükleer reaktör olması ve eski rejimin müfettişlere erişim izni vermemesi gerekçesiyle Suriye'yi uyumsuz ülke ilan etmişti.