Yapay zeka çeviri süreçlerinde insanla birlikte çalışıyor

30 Eylül Uluslararası Çeviri Günü kapsamında sunulan yeni araştırmalar, yapay zekanın profesyonel çeviri süreçlerinde insan çevirmenlerin yerini tamamen almaktan ziyade, onlarla birlikte kullanıldığı hibrit modellerin öne çıktığını ortaya koydu. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 2017 yılında ilan edilen bu özel gün, farklı diller arasındaki iletişimi sağlayan dil profesyonellerinin rolüne dikkat çekiyor.

Büyük dil modellerinin gelişimiyle birlikte yapay zeka, geleneksel makine çevirisinden farklı olarak metnin bağlamını, cümle yapısını ve önceki ifadeleri dikkate alarak daha doğal çıktılar üretebiliyor. Ancak 2026 yılında yayımlanan çalışmalar, yapay zeka çıktılarının alan bilgisi, uzmanlık terminolojisi ve editoryal kurallarla yeniden işlenmesinin nihai kalite için belirleyici olduğunu gösteriyor.

Avrupa Makine Çevirisi Birliği'nin 2026 konferansında paylaşılan kapsamlı bir araştırmada, İngilizceden 10 farklı dile ve 5 farklı alana yönelik toplam 71 bin 262 üretim segmenti incelendi. Çalışma kapsamında 6 bin 618 segment, 60 profesyonel çevirmen tarafından ayrıca değerlendirildi.

Araştırmacılar, yapay zeka tarafından oluşturulan çevirileri dilsel kılavuzlar ve yüksek kaliteli iki dilli örneklerle yeniden düzenleyen bir 'AI post-editing' sistemi geliştirdi. Bu sistemin, doğrudan büyük dil modelleriyle yapılan çeviriler, Google Translate ve DeepL çıktılarıyla karşılaştırıldığı belirtildi.

Yapılan karşılaştırmalı analizlerde, iki farklı yapay zeka destekli son düzenleme yapılandırmasının genel kalite açısından diğer sistemlerden daha iyi sonuç verdiği belirlendi. Doğrudan büyük dil modeliyle yapılan çevirilerin ise aynı kalite seviyesine ulaşamadığı, ancak kalite hassasiyetinin daha düşük olduğu alanlarda bir seçenek olarak kullanılabileceği ifade edildi.