AİHM Büyük Dairesi Osman Kavala'nın derhal serbest bırakılmasına hükmetti

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Büyük Dairesi, 2017 yılından bu yana cezaevinde bulunan Osman Kavala'nın ikinci başvurusunu inceleyerek, Kavala'nın en kısa sürede serbest bırakılmasına ve kendisine 70 bin euro manevi tazminat ödenmesine karar verdi. Fransa'nın Strazburg kentindeki İnsan Hakları Binası'nda kamuya açık oturumda açıklanan karar, Kavala'nın tutukluluğu ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıyla ilgili süreçte Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin altı maddesinin ihlal edildiğini tespit etti.

AİHM Başkanı Mattias Guyomar tarafından okunan kararda, tespit edilen ihlallerin ciddiyeti nedeniyle davalı devletin başvuranın mümkün olan en kısa sürede serbest bırakılmasını sağlaması gerektiği belirtildi. Mahkeme; işkence ve kötü muamele yasağı, özgürlük ve güvenlik hakkı, adil yargılanma hakkı, ifade özgürlüğü, toplantı ve örgütlenme özgürlüğü ile haklara getirilen kısıtlamaların sınırlandırılmasına ilişkin hükümlerin ihlal edildiğine hükmetti. Ayrıca, ağırlaştırılmış müebbet cezasının gözden geçirilmesini sağlayacak bir mekanizmanın bulunmaması nedeniyle insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele yasağının da ihlal edildiği kaydedildi.

Kavala'nın yargılama süreciyle ilgili olarak mahkeme, tutukluluk nedenlerinin Gezi Parkı protestolarındaki rolü ve insan hakları savunucusu olması olduğunu ifade etti. Mahkeme, Kavala'nın mahkûmiyetinin Sözleşme hukuku bakımından geçersiz kabul edilmesi gerektiğini bildirdi. Türkiye'de 25 Nisan 2022'de Gezi Parkı olaylarıyla ilgili suçtan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılan Kavala hakkındaki karar, 2023 yılında Yargıtay tarafından onanarak kesinleşmişti.

Kararın ardından Osman Kavala'nın avukatları Başak Çalı ve Philip Leach, kararın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 46. maddesi uyarınca kesin ve nihai nitelik taşıdığını belirterek, mahkûmiyetin sonuçlarının ortadan kaldırılması ve müvekkillerinin gecikmeksizin serbest bırakılması çağrısında bulundu. Avukatlar, bu kararın AİHM tarafından Kavala hakkında verilen üçüncü karar olduğunu vurguladı.

İnsan Hakları Savunucuları Dayanışma Ağı (İHSDA) bünyesindeki 38 insan hakları örgütü de kararın uygulanması için Türkiye'ye çağrı yaparak, Kavala'nın derhal ve koşulsuz serbest bırakılmasını talep etti. Kararın uygulanmasını denetlemekle görevli olan Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi'nin süreci takip etmesi bekleniyor.