Uzmanlardan ergenlik dönemindeki şiddet riskine karşı aile desteği vurgusu

Manisa'nın Turgutlu ilçesinde bir lise önünde gerçekleşen ve 11 öğrencinin yaralanmasıyla sonuçlanan silahlı saldırı, ergenlik döneminde şiddete yönelimin nedenlerini yeniden gündeme getirdi. Atlas Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Murat Koçanlı, şiddet davranışının önlenmesinde aile, okul, akran çevresi ve sosyal koşulların bütüncül bir şekilde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Ergenlik dönemindeki kimlik arayışı, bağımsızlaşma isteği, akran kabulü ve sosyal statüye verilen önemin artışına değinen Koçanlı, bu süreçte dürtü kontrolü ve davranışların sonuçlarını değerlendirme gibi bilişsel süreçlerin gelişiminin sürdüğünü ifade etti. Bu gelişimsel özelliklerin şiddet davranışını kaçınılmaz kılmadığını vurgulayan uzman, bireysel, ilişkisel ve toplumsal risk faktörlerinin birlikte ele alınması gerektiğini söyledi.

Çatışmaların ağır bir haksızlık, aşağılanma, reddedilme veya statü kaybı olarak algılanmasının yoğun öfkeye yol açabileceğini belirten Koçanlı, olayın zihinde sürekli yeniden değerlendirilmesi ve intikam düşüncelerinin güçlenmesinin alternatif çözüm yollarını daraltabileceğine dikkat çekti. Ayrıca, silaha kolay erişimin kriz anlarında sonuçları ağırlaştırabilecek kritik bir risk faktörü olduğunu vurguladı.

Sürekli dışlanma, aşağılanma veya zorbalığa maruz kalmanın gençlerde öfke, değersizlik ve yabancılaşma duygularını artırabileceğini aktaran Koçanlı, Türkiye'de yapılan araştırmaların sürekli öfke ve akran zorbalığının şiddet eğilimiyle ilişkili olduğunu gösterdiğini belirtti. Ancak zorbalığa maruz kalan gençlerin büyük çoğunluğunun şiddete başvurmadığını, bu nedenle zorbalığın tek başına doğrudan bir neden olarak görülmemesi gerektiğini ifade etti.

Aile içi çatışmalar, şiddete tanıklık edilmesi, sert veya tutarsız disiplin yöntemleri ile yetersiz ebeveyn denetiminin risk oluşturabileceğini kaydeden Koçanlı, travmatik deneyimlerin güven duygusu ve öfke düzenleme becerilerini etkileyebileceğini söyledi. Şiddetin önlenmesinde aile ve sosyal çevreden sağlanan desteğin yanı sıra zamanında sunulan psikososyal müdahalelerin koruyucu bir rol oynadığını belirtti.