AİHM, Gebze'deki polis müdahalesine ilişkin Türkiye'ye iki soru yöneltti

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 21 Nisan 2019 tarihinde Gebze M Tipi Kadın Kapalı Cezaevi önünde açlık grevindeki çocuklarına destek amacıyla oturma eylemi gerçekleştiren Barış Anneleri'nin 5 üyesinin başvurusunu incelemeye aldı. Mahkeme, Türkiye Cumhuriyeti hükümetine, polis müdahalesinin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) 3. maddesinde yer alan kötü muamele yasağını ihlal edip etmediği ve olay sonrası yürütülen soruşturmanın etkili olup olmadığı konusunda iki soru yöneltti.

Başvuruda, eylem sırasında sivil kıyafetli polislerin eylemcileri copla ittiği ve üzerlerine bağırdığı belirtildi. Olayın ardından başlatılan ceza soruşturmasında savcılık, polislerin suç işlediğine dair yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar vermişti. Yapılan itirazların reddedilmesinin ardından dosya Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) taşınmıştı. AYM, 6 Ekim 2022 tarihli kararında kötü muamele iddiasını kabul edilemez bularak, AİHS'nin 3. maddesi bakımından gerekli asgari ağırlık eşiğinin aşılmadığı sonucuna varmıştı.

Başvurucuların avukatı Ramazan Demir, AYM kararının kamu görevlilerinin müdahale biçimi ve güç kullanımına ilişkin iddiaları yeterince değerlendirmediğini savundu. Demir, annelerin kamusal alanda copla itilerek uzaklaştırılmasının insan onurunu zedelediğini ve AYM'nin fiziksel yaralanma veya sağlık raporu bulunmamasına odaklanarak ruhsal ve manevi etkileri göz ardı ettiğini ileri sürdü.

AİHM'in yönelttiği soruların, dosyanın yalnızca toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı kapsamında değil, aynı zamanda kamu görevlilerinin müdahalesinin niteliği ve soruşturmanın etkinliği açısından da ele alındığını belirten Demir, sürecin bu boyutlarıyla incelendiğini ifade etti.