Anayasa Mahkemesi kitap ve yayın toplatma kararlarını hak ihlali saydı

Anayasa Mahkemesi (AYM) Genel Kurulu, aralarında gazeteci-yazar Hasan Cemal, Yavuz Ekinci, Tuğçe Tatari, Rojbin Perişan, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ve Halkların Demokratik Partisi'nin (HDP) bulunduğu başvurucular hakkında verilen yayın toplatma ve yasaklama kararlarını inceledi. Mahkeme, söz konusu müdahalelerin Anayasa'nın 13. maddesinde düzenlenen kanunilik şartını karşılamadığına ve ifade ile basın özgürlüğünü ihlal ettiğine karar verdi. 16 Aralık 2025 tarihli karar, 17 Eylül'de Resmi Gazete'de yayımlandı.

AYM kararında, bazı toplatma kararlarının yıllarca yürürlükte kaldığı ve ceza soruşturması ya da kovuşturmasından bağımsız şekilde uygulandığı belirtildi. Mahkeme, bazı kararların geçici bir koruma tedbiri olmaktan çıkarak eserin yok edilmesiyle aynı etkiyi yaratan nihai bir yaptırım niteliğine dönüştüğünü tespit etti. İnceleme kapsamında Hasan Cemal'in iki kitabı, Yavuz Ekinci'nin bir kitabı, çeşitli yayınevlerine ait eserler, Boyun Eğme dergisi, XWEBUN gazetesi ve HDP tarafından hazırlanan broşürler yer aldı.

Dosyalardan biri, CHP tarafından 2020 yılında yayımlanan "21 Soruda FETÖ'nün Siyasi Ayağı" isimli kitaba ilişkin bulundu. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın talebi üzerine Ankara 5. Sulh Ceza Hâkimliği tarafından verilen kitabın toplatılması, basım, dağıtım ve satışının yasaklanması kararı da AYM tarafından değerlendirildi.

Mahkeme, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla ilgili mahkemelere yeniden yargılama yapılmak üzere kararın gönderilmesine hükmetti. Ayrıca ihlal kararı verilen başvuruculara, ekli listelerde belirtilen miktarlarda manevi tazminat ödenmesine karar verildi.