Anayasa Mahkemesi sigorta başlangıcı davasında hak ihlali kararı verdi

Anayasa Mahkemesi (AYM), emeklilik koşullarını etkileyen sigorta başlangıç tarihinin tespiti istemiyle açılan bir davada, başvurucunun sunduğu emsal Yargıtay kararlarının mahkemelerce dikkate alınmamasını adil yargılanma ve gerekçeli karar hakkının ihlali olarak değerlendirdi. AYM İkinci Bölümü'nün Kadriye Şendir'in başvurusu üzerine 5 Mayıs 2026 tarihinde verdiği karar, 30 Ekim tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.

Dava süreci, Kadriye Şendir'in 19 Eylül 2016 tarihinde Kırklareli İş Mahkemesine başvurarak 11 Eylül 1989'daki bir günlük çalışmasının sigorta başlangıcı olarak tespit edilmesini ve bu tarihin tüm sigorta kolları bakımından geçerli sayılmasını talep etmesiyle başladı. Kırklareli İş Mahkemesi 8 Aralık 2017'de davayı kabul etti. Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) istinaf başvurusu ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi tarafından 28 Mart 2019'da reddedildi.

SGK'nin temyiz başvurusu üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 4 Mart 2020'de yerel mahkeme kararını bozdu. Yargıtay bozma gerekçesinde, uyuşmazlık döneminde yürürlükte olan 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'ndaki el halıcılığına ilişkin istisnai düzenlemeyi esas aldı. Söz konusu düzenleme uyarınca, el halıcılığı dokuma işlerinde çalışanların zorunlu olarak yalnızca iş kazaları, meslek hastalıkları, analık ve hastalık sigortası kolları kapsamında bulunduğu belirtildi.

Anayasa Mahkemesi, başvurucunun sunduğu ve aynı koşullarda çalışan kişilerin davalarının kabul edildiğini gösteren Yargıtay kararlarının mahkemelerce neden dikkate alınmadığının açıklanmamasını hak ihlali olarak nitelendirdi. Yüksek Mahkeme, bu gerekçeyle dosyanın yeniden yargılama yapılması için Kırklareli İş Mahkemesine gönderilmesine hükmetti.