AYM, eksik maaş alacakları için açılan davaların reddini hak ihlali saydı

Anayasa Mahkemesi (AYM), eksik ödenen memur maaşlarının tahsili için başlatılan ilamsız icra takiplerinin düşmesi sonrasında idari yargıda açılan davaların süre aşımı gerekçesiyle reddedilmesini, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkının ihlali saydı. Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre yüksek mahkeme, idare mahkemelerinin süre hesabına ilişkin yorumunun başvurucular üzerinde ölçüsüz bir kısıtlama oluşturduğuna hükmetti.

Karara konu olan süreç, tüzel kişiliği kaldırılan Çalış Belediyesinde 2002-2014 yılları arasında görev yapan bazı memurların, ödenmeyen maaş ve faiz alacaklarını tahsil etmek amacıyla 2014 yılında belediye aleyhine ilamsız icra takibi başlatmasıyla başladı. İcra takipleri devam ederken belediyenin tüzel kişiliğinin kaldırılması üzerine, belediyenin tüm mal varlığı ile alacak ve borçları Haymana Belediyesine devredildi.

Haymana İcra Müdürlüğü tarafından borçlu olarak kaydedilen Haymana Belediyesinin itirazı üzerine, memurların başlattığı yargı sürecinden sonra yürürlüğe giren 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) hükümleri gerekçe gösterilerek icra takiplerinin düşürülmesine karar verildi. Bunun üzerine alacaklarını tahsil etmek isteyen memurlar, uyuşmazlığın çözümü için idare mahkemelerinde dava açtı.

İdare mahkemeleri, icra takibinin başlatıldığı tarihi idareye başvuru tarihi olarak kabul etti. Bu kapsamda, süresinde talep edilen alacakların ödenmesine karar verilirken, bu tarihe göre süresi dolmuş olduğu değerlendirilen diğer alacaklara ilişkin davalar ise süre aşımı gerekçesiyle reddedildi. Kesinleşen kararların ardından memurlar, hak ihlali iddiasıyla AYM'ye bireysel başvuruda bulundu.

AYM, kararında memurların o dönemde başvurabilecekleri bir yol olarak ilamsız icra takibini tercih ettiklerini ve takiplerin borca itiraz edilmeksizin haciz aşamasına kadar ilerlediğini hatırlattı. Mahkeme, idare mahkemelerinin dava açma süresini belirlerken bu durumu yeterince dikkate almadığını ve eksik maaş ödemelerinin yapıldığı tarihlerden hareketle yapılan süre aşımı değerlendirmesinin öngörülebilir olmadığını belirtti.