Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat krizi tahıl fiyatlarını yüzde 80 artırabilir

Hürmüz Boğazı'nda ABD ile İran arasındaki gerilim nedeniyle yaşanan sevkiyat aksaklıkları, küresel gıda arzını ve fiyatlarını tehdit etmeye başladı. Uluslararası Ticaret Odası (ICC) Genel Sekreteri John Denton, boğazdaki kesintilerin gübre piyasasında yarattığı daralmanın tarımsal üretim maliyetlerini yükselterek gıda güvenliğini riske attığını belirtti.

Küresel gübre sevkiyatlarının yaklaşık üçte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki taşımacılık sorunları, piyasadaki kullanılabilir gübre kapasitesini yüzde 40 oranında düşürdü. Denton, bu kesintiler sonucunda küresel arzdan 2,7 milyon tonluk bir hacmin çekildiğini ifade etti.

Piyasalarda ağırlıklı olarak petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki hareketliliğin takip edildiğini kaydeden Denton, asıl riskin gübre tedarikindeki bozulma olduğunu vurguladı. Gübre ve doğal gaz gibi kritik tarımsal girdilerin ithalatında bu güzergâha bağımlı olan ülkelerin, artan maliyetler ve üretim düşüşüyle karşı karşıya kalabileceği belirtildi.

Mevcut krizin sürmesi durumunda tahıl fiyatlarında yüzde 80'e varan sert artışlar yaşanabileceği öngörülüyor. Özellikle gıda ihtiyacını ithalat yoluyla karşılayan gelişmekte olan ülkelerin bu fiyat dalgalanmalarından daha fazla etkilenmesi bekleniyor.

Küresel gıda arzı üzerindeki baskı sadece Hürmüz'deki gelişmelerle sınırlı kalmıyor. Karadeniz'deki nakliye sorunları ve El Niño kaynaklı olumsuz hava koşullarının da tarımsal üretim üzerinde ek riskler oluşturduğu ifade ediliyor.